Biologia - Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 5.
Ze względu na sposób osmoregulacji zwierzęta dzieli się na:
- osmokonformery, które aktywnie lub biernie dostosowują osmolarność swojego ciała do stężenia soli w środowisku; oraz
- osmoregulatory, które aktywnie regulują osmolarność swojego ciała, utrzymując ją na stałym poziomie w określonym zakresie stężeń soli w środowisku.
Na poniższym wykresie przedstawiono wpływ zasolenia środowiska (zewnętrznego ciśnienia osmotycznego) na wewnętrzne ciśnienie osmotyczne u krabów (niebieska linia) i małży (pomarańczowa linia).
5.1. (0–1)
Rozstrzygnij, które zwierzęta – kraby czy małże – są osmokonformerami. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do przedstawionych informacji.
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
5.2. (0–1)
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące krabów i małży są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | Głównym budulcowym polisacharydem szkieletu zewnętrznego krabów jest chityna. | P | F |
| 2. | Głównym azotowym produktem przemiany materii wydalanym przez małże jest kwas moczowy. | P | F |
Rozwiązanie
5.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, że osmokonformerami są małże, wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do sposobu osmoregulacji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie:
Małże. / Małże są osmokonformerami.
Przykładowe uzasadnienia
- Ich ciśnienie osmotyczne zmienia się proporcjonalnie wraz z ciśnieniem osmotycznym środowiska.
- Utrzymują w przybliżeniu izotoniczne środowisko wewnętrzne względem środowiska zewnętrznego.
- Jedynie przedstawione kraby w pewnym zakresie stężenia soli w środowisku utrzymywały swoja osmolarność na stałym poziomie, co świadczy o tym, że to one są osmoregulatorami, a nie – małże.
5.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
PF
