Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań - 1835

Strony

1

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla każdego z pierwiastków A i Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego
  • maksymalny stopień utlenienia.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego Maksymalny stopień utlenienia
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Napisz konfigurację tych elektronów atomu A w stanie podstawowym, które mogą uczestniczyć w tworzeniu wiązań. Zastosuj schemat klatkowy (graficzny) konfiguracji elektronowej. Uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok.

2

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (2 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • należą do tego samego bloku konfiguracyjnego
  • atom każdego z nich w stanie podstawowym ma niesparowany elektron, którego stan energetyczny opisują następujące wartości liczb kwantowych:
    główna liczba kwantowa 𝑛 = 4
    poboczna liczba kwantowa 𝑙 = 0

Ponadto wiadomo, że w atomie A jest tylko jeden niesparowany elektron, a atom Q ma ich więcej, ale są one opisane innym zestawem liczb kwantowych.

1.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla pierwiastków A oraz Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał klatkowy (graficzny) zapis konfiguracji elektronowej jonu A2+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbol podpowłoki.

3

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Elektrony w atomach, orbitale Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Liczby atomowe trzech pierwiastków oznaczonych jako E1, E2 i E3 spełniają następującą zależność: ZE1 +ZE2 = ZE3.

Atom E3 w stanie podstawowym ma następującą konfigurację:

  • jego elektrony zajmują cztery powłoki
  • wszystkie elektrony walencyjne znajdują się na tej samej powłoce
  • liczba sparowanych elektronów walencyjnych jest równa liczbie niesparowanych elektronów.

Ponadto wiadomo, że liczba protonów w jądrze atomu E2 jest trzykrotnie większa od liczby protonów w jądrze atomu E1.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Dla każdego z pierwiastków (E1 i E3) podaj:

  • jego symbol chemiczny
  • numer jego grupy
  • symbol jego bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Numer grupy Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek E1
Pierwiastek E3

1.2. (0–1)

Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu E2 w stanie podstawowym, opisujący rozmieszczenie na podpowłokach elektronów mogących brać udział w tworzeniu wiązań chemicznych. Zastosuj graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbole podpowłok.

4

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 2. (2 pkt)

Sole Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

Na zdjęciu jest pokazana probówka z wodnym roztworem zawierającym jony AO2–4 pochodzące z soli pierwiastka A o wzorze K2AO4.

Przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek z roztworem soli wprowadzono: do pierwszej wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), a do drugiej – wodny roztwór wodorotlenku potasu, zgodnie z poniższym schematem.

Zmiany świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.

Rozstrzygnij, w której probówce – I czy II – zaszła reakcja. Napisz, co zaobserwowano podczas tego doświadczenia. Sformułuj wniosek dotyczący trwałości jonów AO2–4 w roztworze o odczynie kwasowym i w roztworze o odczynie zasadowym.

Rozstrzygnięcie:

Obserwacje:

Wniosek:

5

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 2. (1 pkt)

Izotopy i promieniotwórczość Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Potas występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny trzech izotopów. Jeden z nich jest promieniotwórczy. Jego liczba masowa wynosi 40 i stanowi on ok. 0,01 % naturalnego potasu.

Na podstawie: P. Atkins, L. Jones, L. Laverman, Chemia ogólna, Warszawa 2020.

Rozpad promieniotwórczy nuklidu 40K przebiega dwiema drogami. Około 90 % rozpadów polega na emisji pewnej naładowanej cząstki i na powstaniu jądra pierwiastka X.
W stanie podstawowym elektrony walencyjne w atomach X oraz w atomach potasu znajdują się na orbitalach opisywanych tymi samymi wartościami głównej i pobocznej liczby kwantowej.

Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka X i symbol cząstki naładowanej, która zostanie wyemitowana z jądra 40K w wyniku opisanej przemiany.

Symbol pierwiastka X Symbol cząstki wyemitowanej
6

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 2. (1 pkt)

Rodzaje wiązań i ich właściwości Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Kryształy jonowe są zbudowane z jonów prostych lub jonów złożonych, w których atomy tworzące kation lub anion są połączone wiązaniami kowalencyjnymi.

Spośród wymienionych poniżej substancji wybierz wszystkie związki, które tworzą kryształy jonowe zawierające jony złożone. Zaznacz wzory wybranych substancji.

MgO
KOH
NaCl
NH4Cl
Na2SO3
7

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 3. (1 pkt)

Wiązania chemiczne - ogólne Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

Uzupełnij tabelę. Dla cząsteczki Q2 określ i napisz liczbę:

  • wiązań σ
  • wiązań π
  • wolnych par elektronowych.
Liczba
wiązań 𝜎 wiązań 𝜋 wolnych par elektronowych
8

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 3. (1 pkt)

Hybrydyzacja orbitali i kształt cząsteczek Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W tabeli podano dane dotyczące trzech drobin, w których orbitalom walencyjnym ich atomów centralnych można przypisać ten sam typ hybrydyzacji.

Wzór NCl3 NH+4 OF2
Miara kąta między wiązaniami 𝛼 ≈ 107° 𝛼 ≈ 109° 𝛼 ≈ 103°
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami D i E.

  1. sp
  2. sp2
  3. sp3
  4. najmniejsza
  5. największa

W wymienionych drobinach orbitalom walencyjnym atomów centralnych przypisuje się hybrydyzację typu ABC .
W cząsteczce OF2 jest obecna DE liczba wolnych par elektronowych atomu centralnego, dlatego wartość kąta między wiązaniami w cząsteczce tego związku jest najmniejsza.

9

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 3. (1 pkt)

Związki nieorganiczne – ogólne Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Polimorfizm to zjawisko polegające na występowaniu tej samej substancji, w zależności od warunków, w co najmniej dwóch odmianach różniących się strukturą krystaliczną.

Odmiany polimorficzne różnią się właściwościami fizycznymi, a niekiedy wykazują również różnice we właściwościach chemicznych. Gdy zjawisko polimorfizmu obserwuje się w przypadku pierwiastków, różne odmiany nazywa się odmianami alotropowymi.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych w nawiasach.

W przyrodzie siarczek cynku występuje w postaci dwóch odmian: wurcytu i blendy cynkowej, które różnią się strukturą krystaliczną. Wurcyt i blendę cynkową zalicza się do odmian (alotropowych / polimorficznych).

Węgiel tworzy kilka odmian alotropowych. W jednej z nich każdy atom węgla łączy się z czterema innymi atomami węgla, co nadaje kryształowi bardzo dużą twardość. Tą odmianą jest (diament / grafit).

10

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 4. (2 pkt)

Prawo stałości składu, ustalanie wzoru Narysuj/zapisz wzór

Pewien jonowy związek X składa się z wapnia, z węgla i z azotu. Masa wapnia stanowi 50 % masy całego związku, a masa węgla – 15 % jego masy. Wzór empiryczny związku X jest też wzorem rzeczywistym. Anion związku X ma taką samą strukturę elektronową jak tlenek węgla(IV).

Na podstawie obliczeń ustal i napisz wzór sumaryczny związku X. Narysuj wzór elektronowy anionu tego związku. Zaznacz kreskami wiązania chemiczne i wolne pary elektronowe.

Wzór sumaryczny związku X:

Wzór elektronowy anionu:

Strony