Biologia - Matura Sierpień 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 20.
Na schemacie przedstawiono ogólny przebieg procesu fotosyntezy u roślin C3.
| a) | Podaj wzory lub nazwy związków chemicznych, które należy wpisać w puste ramki schematu oznaczone numerami I i II. |
I
II
| b) | Wyjaśnij, dlaczego faza ciemna fotosyntezy nie może zachodzić u roślin pozbawionych dostępu do światła. |
Rozwiązanie
Za podanie właściwych wzorów lub nazw związków chemicznych – 1 pkt
Poprawna odpowiedź
– I – H2O / woda,
– II – C3H6O3 / CH2OHCHOHCHO / trioza / aldehyd glicerynowy
Uwagi od BiologHelp:
Proponowane przez CKE odpowiedzi dotyczące związku chemicznego powstającego w fazie ciemnej fotosyntezy (ramka II) są nieprawidłowe. W tym miejscu z cyklu Calvina odchodzi związek ufosforylowany: aldehyd 3-fosfoglicerynowy (ew. PGAL, fosfotrioza, C₃H₇O₆P). Istnieje również pewna nieścisłość w przedstawieniu substancji w postaci wzoru chemicznego. W poleceniu nie zdefiniowano jakim wzorem powinniśmy się posłużyć, a prosty zapis sumaryczny może być niejednoznaczny. Przykładowo zapisany jako propozycja w kluczu CKE związek o wzorze C₃H₆O₃ może równie dobrze oznaczać dihydroksyaceton czy kwas mlekowy. W mojej ocenie na egzaminie maturalnym nie powinny być dopuszczalne takie nieścisłości zarówno w konstrukcji zadania jak i klucza odpowiedzi. W przypadku podobnych, niedoprecyzowanych poleceń uważam, że lepiej posłużyć się nazwą substancji niż wzorem sumarycznym, szczególnie biorąc pod uwagę wymagania stawiane przez CKE w nowszych arkuszach.
Za poprawne wyjaśnienie – 1 pkt
Przykłady poprawnej odpowiedzi:
– Do przebiegu fazy ciemnej (fotosyntezy) konieczna jest siła asymilacyjna / ATP i NADPH+H+ /
ATP i NADPH2 wytwarzane w fazie jasnej fotosyntezy, do której potrzebne jest światło.
– Światło jest potrzebne do wytworzenia siły asymilacyjnej / ATP i NADPH+H+ / ATP i NADPH2,
niezbędnej do zajścia fazy ciemnej fotosyntezy / reakcji redukcji w fazie ciemnej fotosyntezy.
