Biologia - Matura Czerwiec 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 3.
Na poniższych fotografiach z mikroskopu elektronowego przedstawiono dwie struktury wewnątrzkomórkowe oznaczone literami A i B.
3.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę – podaj nazwy struktur oznaczonych na fotografiach literami A i B oraz rozstrzygnij, czy w tych strukturach są obecne błony i rybosomy.
| Struktura | Nazwa struktury (siateczka śródplazmatyczna szorstka / aparat Golgiego) |
Obecność w strukturze | |
|---|---|---|---|
| błon (tak / nie) |
rybosomów (tak / nie) |
||
| A | |||
| B | |||
3.2. (0–1)
Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie siateczki śródplazmatycznej szorstkiej i aparatu Golgiego w wytwarzaniu białek przeznaczonych do wydzielenia poza komórkę.
Rozwiązanie
3.1. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli.
1 pkt – za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli LUB za poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli – z nazwami struktur ALBO dwóch ostatnich kolumn tabeli – dotyczących obecności błon i rybosomów.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
| Struktura | Nazwa struktury (siateczka śródplazmatyczna szorstka / aparat Golgiego) |
Obecność w strukturze | |
|---|---|---|---|
| błon (tak / nie) |
rybosomów (tak / nie) |
||
| A | aparat Golgiego | tak | nie |
| B | siateczka śródplazmatyczna szorstka | tak | tak |
3.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, na czym polega współdziałanie, uwzględniające
1) syntezę białek przeznaczonych na eksport na siateczce śródplazmatycznej szorstkiej ORAZ
2) modyfikację tych białek w aparacie Golgiego.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Na powierzchni szorstkiej siateczki śródplazmatycznej są syntetyzowane białka, które są modyfikowane w aparacie Golgiego przed wydzieleniem z komórki.
- Rybosomy siateczki śródplazmatycznej szorstkiej odpowiadają za syntezę białek, które następnie są przekazywane do aparatu Golgiego, gdzie następują ich modyfikacja, sortowanie i wysyłanie poza komórkę.
- Siateczka szorstka odpowiada za syntezę i wstępną modyfikację białek, które są ostatecznie modyfikowane w aparacie Golgiego.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi dotyczących aparatu Golgiego, które odnoszą się wyłącznie do sortowania białek, ponieważ zadanie dotyczy wytwarzania białek.
