Biologia - Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 2.
Na poniższym zdjęciu z mikroskopu elektronowego przedstawiono budowę fragmentów dwóch komórek roślinnych – A i B, wchodzących w skład tej samej tkanki.
2.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Wpisz w wyznaczone miejsca tabeli nazwy i funkcje struktur komórki roślinnej, zaznaczonych na kopiach powyższego zdjęcia kolorem czerwonym.
| Struktura zaznaczona na zdjęciu |
 |
 |
| Nazwa struktury | ||
| Funkcja struktury |
2.2. (0–1)
Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Sok komórkowy znajdujący się wewnątrz wakuoli AB składem od cytozolu. W miarę wzrostu komórki miękiszowej objętość wakuoli CD.
- różni się
- nie różni się
- się zmniejsza
- się zwiększa
2.3. (0–1)
Wyjaśnij, dlaczego wzrost stężenia cukrów prostych we wnętrzu wakuoli prowadzi do wzrostu turgoru komórki.
2.4. (0–1)
Podaj nazwę błony wakuolarnej, oddzielającej sok komórkowy od cytozolu.
Rozwiązanie
2.1. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny LUB pierwszego wiersza tabeli (nazwa struktury).
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
| Struktura zaznaczona na zdjęciu |
|
|
| Nazwa struktury | ściana komórkowa | chloroplast / chloroplasty |
| Funkcja struktury | stanowi barierę między wnętrzem komórki a środowiskiem zewnętrznym lub między komórkami / nadaje kształt komórce / chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi / umożliwia transport między komórkami | przeprowadza fotosyntezę / fotosynteza / asymilacja dwutlenku węgla |
2.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
AD
2.3. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, uwzględniające osmotyczny napływ wody do wakuoli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Wzrost stężenia w wakuoli cukrów prostych, które są związkami osmotycznie czynnymi, jest przyczyną osmotycznego napływu wody do jej wnętrza, co powoduje jej powiększenie się i zwiększenie turgoru w komórce.
- W tej sytuacji woda będzie napływać do wakuoli, ponieważ w niej jest niski potencjał wody.
2.4. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy błony wakuoli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
tonoplast
