Biologia - Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 5.
Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było zbadanie wpływu czerwonego światła na suchą masę siewek soi (Glycine max). Nasiona soi odmiany BRS 537 podzielono na cztery grupy. Nasiona z każdej grupy naświetlono dawkami światła laserowego o długości fali 660 nm według następującego schematu:
- grupa T0 – nasiona nienaświetlane
- grupa T1 – dawka naświetlania 0,8 J ∙ cm–2
- grupa T2 – dawka naświetlania 1,6 J ∙ cm–2
- grupa T3 – dawka naświetlania 3,2 J ∙ cm–2.
Następnie nasiona z każdej grupy umieszczono na oddzielnych bibułkach do kiełkowania, przykryto kolejnym arkuszem bibuły i zwilżono wodą destylowaną w proporcji 2,5-krotności suchej masy bibuły. Bibuły zwinięto w rolkę, umieszczono w plastikowej torbie, a następnie przechowywano w inkubatorze w temperaturze 25 °C i przy 12-godzinnym fotoperiodzie (12 h dzień / 12 h noc) przez 7 dni. Po tym okresie zważono suchą masę siewek w każdej grupie.
W przypadku każdej opisanej grupy zastosowano cztery powtórzenia po 25 siewek. Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki doświadczenia w postaci wartości średnich z czterech powtórzeń, wraz z odchyleniem standardowym.
5.1. (0–1)
Na podstawie przedstawionych informacji sformułuj wniosek z doświadczenia.
5.2. (0–2)
Uzasadnij, że w celu otrzymania wiarygodnych wyników było konieczne:
1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach
2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie.
5.3. (0–1)
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2.
Wyniki w próbie T2 były
| A. | mniej | zróżnicowane niż w próbie T0, o czym świadczy | 1. | mniejsza | wartość odchylenia standardowego w próbie T2 niż w próbie T0. |
| B. | bardziej | 2. | większa |
5.4. (0–1)
Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Rośliny dnia krótkiego do zainicjowania kwitnienia wymagają okresu nieprzerwanej ciemności AB od pewnej wartości krytycznej. Ta wartość CD taka sama dla roślin różnych gatunków zaliczanych do grupy roślin dnia krótkiego.
- krótszego
- dłuższego
- jest
- nie jest
Rozwiązanie
5.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego wniosku, uwzględniającego zróżnicowany wpływ czerwonego światła na suchą masę siewek soi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Naświetlanie laserem o długości fali 660 nm przy odpowiedniej dawce światła jest w stanie zwiększyć suchą masę siewek soi.
- Niektóre efekty biostymulacji nasion soi czerwonym laserem są pozytywne i zwiększają tempo rozwoju struktur sadzonek, a co za tym idzie – ich suchą masę.
- W zależności od dawki światła o długości 660 nm, służącego do naświetlania nasion, siewki soi mogą mieć zmniejszoną lub zwiększoną suchą masę.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do światła bez podania jego koloru lub długości fali.
5.2. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – dwa poprawne uzasadnienia.
1 pkt – jedno poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach:
- Dzięki temu wiadomo, że temperatura nie miała wpływu na uzyskane wyniki.
- Gdyby temperatura się różniła między próbami, to mogłoby się to przełożyć na zróżnicowanie wyników.
2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie:
- Dzięki temu nasiona nie wyschły, a ich siła kiełkowania była wysoka.
- Woda jest konieczna do kiełkowania nasion, a plastikowa torba utrzymuje wysoką wilgotność.
5.3. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
A1
5.4. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
BD
