Biologia - Matura Czerwiec 2015, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 8.

Kategoria: Mięczaki Stawonogi Układ krążenia Typ: Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Na wykresach przedstawiono krzywe dysocjacji hemocyjaniny (w hemolimfie) i mioglobiny (w mięśniach tarki) mięczaka Cryptochiton.

8.1. (0–1)

Na podstawie wykresów określ kierunek dyfuzji tlenu – A lub B – pomiędzy hemolimfą a pracującymi mięśniami tarki mięczaka. Odpowiedź uzasadnij.

  1. hemolimfa → mięśnie tarki
  2. mięśnie tarki → hemolimfa

Uzasadnienie:

8.2. (0–1)

Wyjaśnij, dlaczego u owadów nie ma barwników oddechowych w hemolimfie.

Rozwiązanie

8.1. (0-1)

Rozwiązanie:
A.

Występująca w mięśniach tarki mioglobina, (przy ciśnieniu parcjalnym tlenu 20 mm Hg) ma większe powinowactwo do tlenu w porównaniu do hemocyjaniny (która występuje w hemolimfie), dlatego tlen będzie dyfundował/przechodził z hemolimfy do mięśni (tarki).

Schemat punktowania:
1 pkt – za wskazanie kierunku dyfuzji tlenu (A) i poprawne uzasadnienie odnoszące się do różnic w powinowactwie do tlenu wymienionych barwników oddechowych
0 pkt – za wskazanie tylko kierunku dyfuzji (A) bez uzasadnienia, lub z błędnym uzasadnieniem, lub nawet poprawne uzasadnienie bez wyboru A albo z wyborem B, lub brak odpowiedzi

8.2. (0–1)

Rozwiązanie:

  • U owadów tlen jest transportowany bezpośrednio do komórek przez tchawki i dlatego barwniki oddechowe nie są tu potrzebne do transportu tlenu.
  • Układ oddechowy owadów jest zbudowany z tchawek, które doprowadzają tlen bezpośrednio do komórek, dlatego barwniki oddechowe transportujące gazy oddechowe nie są potrzebne/układ krążenia nie bierze udziału w ich rozprowadzaniu.

Schemat punktowania:
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie odnoszące się do budowy układu oddechowego u owadów i jego roli w rozprowadzaniu tlenu w organizmie
0 pkt – za odpowiedź niepełną, która nie uwzględnia roli tchawek lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi