Biologia - Matura Czerwiec 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 22.
Koliberki rubinobrode (Archilochus colubris) to maleńkie, wędrowne ptaki, występujące w Ameryce Północnej i w Ameryce Środkowej. Te ptaki mają od 7,5 cm do 9,0 cm długości i ważą od 3 g do 4 g. Koliberki migrują między terenami lęgowymi i zimowiskami, co wymaga pokonania nawet 1 600 km w obie strony każdego roku. Energię do tych lotów dostarczają im kwasy tłuszczowe pochodzące ze zmagazynowanych triacylogliceroli.
Przed migracją kolibry często podwajają masę ciała. Głównymi źródłami pożywienia kolibrów są nektar kwiatowy, np. orlika kanadyjskiego lub milinu amerykańskiego, oraz małe owady, np. komary i wywilżny. Podczas wysysania nektaru z kwiatów ptaki unoszą się w powietrzu obok rośliny. Owady łapią w locie. Każdego dnia spożywają pokarm o masie dwa razy większej od masy swojego ciała. Dorosłe koliberki rubinobrode są często atakowane przez drapieżniki, takie jak dzierzby, krogulce lub koty domowe.
Na poniższej fotografii przedstawiono samca koliberka rubinobrodego w locie.
Fotografia: K. Ross.
22.1. (0–1)
Na podstawie przedstawionych informacji zapisz fragment sieci pokarmowej, w której są ze sobą powiązane wszystkie podane poniżej organizmy.
koliberek rubinobrody
milin amerykański
kot domowy
wywilżna karłowata
orlik kanadyjski
22.2. (0–2)
Uzasadnij, że gromadzenie zapasów energetycznych w postaci trójglicerydów pozwala na ograniczenie wzrostu masy ciała w porównaniu z gromadzeniem glikogenu. Podaj dwa argumenty.
Rozwiązanie
22.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne zapisanie fragmentu sieci pokarmowej.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
22.2. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – za podanie dwóch poprawnych argumentów, odnoszących się do
1) większej kaloryczności tłuszczów niż cukrów w przeliczeniu na masę ORAZ do
2) możliwości gromadzenia tłuszczów bez gromadzenia wody.
1 pkt – za podanie jednego poprawnego argumentu, odnoszącego się do
1) większej kaloryczności tłuszczów niż cukrów w przeliczeniu na masę ALBO do
2) możliwości gromadzenia tłuszczów bez gromadzenia wody.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź
- Glikogen ma mniejszą kaloryczność w przeliczeniu na masę cząsteczkową niż trójglicerydy.
- Trójglicerydy, w przeciwieństwie do glikogenu, są gromadzone bez udziału wody.
