Biologia - Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 17.
Prawidłowa segregacja chromatyd siostrzanych podczas mitozy wymaga obecności wielu białek, w tym – specjalnych kompleksów białkowych: kohezyn. Przytrzymują one chromatydy siostrzane razem aż do czasu ich rozdzielenia się. Całkowite zniesienie przylegania chromatyd siostrzanych następuje dzięki przecięciu kohezyn przez enzymy proteolityczne – separazy. Poniższy rysunek przedstawia typowe położenie kohezyn i chromatyd siostrzanych podczas dwóch różnych faz mitozy.
17.1. (0–1)
Podaj nazwę wiązania chemicznego hydrolizowanego przez separazy.
17.2. (0–1)
Podaj nazwy dwóch faz mitozy, na których granicy dochodzi do zniesienia przylegania chromatyd siostrzanych dzięki działaniu separaz.
17.3. (0–1)
Podaj nazwę fazy cyklu komórkowego, podczas której zachodzi replikacja DNA, prowadząca do wytworzenia chromatyd siostrzanych.
Rozwiązanie
17.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy wiązania hydrolizowanego przez separazy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
peptydowe / amidowe
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, np. „wiązanie kowalencyjne”.
17.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw faz mitozy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- na granicy metafazy i anafazy
- anafaza, metafaza
17.3. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy fazy cyklu komórkowego.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- faza S
- interfaza
- faza S interfazy
