Biologia - Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 16.

Kategoria: Budowa i funkcje komórki Ekspresja informacji genetycznej Typ: Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Zanim genom człowieka został zsekwencjonowany, spodziewano się, że zawiera on 80 000–100 000 genów kodujących białka. Ostatecznie okazało się, że tych genów jest około 20 000. Wstępna ocena była tak wysoka, ponieważ opierała się na założeniu, że pojedynczy gen zawiera informację o pojedynczym mRNA i o pojedynczym białku. Obecnie wiadomo, że wiele genów człowieka zlokalizowanych w DNA jądrowym ma alternatywne szlaki składania RNA.

Na podstawie: T.A. Brown, Genomy, Warszawa 2019.

16.1. (0–1)

Uzupełnij zdanie. Zaznacz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

Alternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów

A. ciągłych
B. nieciągłych

i polega na łączeniu – w różnych kombinacjach –

C. eksonów.
D. intronów.

16.2. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy dwóch organellów komórki człowieka, w których odbywa się proces transkrypcji genów, oraz rozstrzygnij, czy w tych organellach zachodzi także proces translacji.

Lp.	Nazwa organellum	Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
2.

Rozwiązanie

16.1. (0–1)

Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
BC

16.2. (0–2)

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli.
1 pkt – poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli LUB jednego wiersza tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

Lp.	Nazwa organellum	Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.	jądro / jądro komórkowe	nie
2.	mitochondrium	tak

Lp.	Nazwa organellum	Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.	jądro / jądro komórkowe	nie
2.	jąderko	nie

Uwaga:
Kolejność wierszy w tabeli nie ma znaczenia.