Biologia - Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 5.
Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było zbadanie wpływu czerwonego światła na suchą masę siewek soi (Glycine max). Nasiona soi odmiany BRS 537 podzielono na cztery grupy. Nasiona z każdej grupy naświetlono dawkami światła laserowego o długości fali 660 nm według następującego schematu:
- grupa T0 – nasiona nienaświetlane
- grupa T1 – dawka naświetlania 0,8 J ∙ cm–2
- grupa T2 – dawka naświetlania 1,6 J ∙ cm–2
- grupa T3 – dawka naświetlania 3,2 J ∙ cm–2.
Następnie nasiona z każdej grupy umieszczono na oddzielnych bibułkach do kiełkowania, przykryto kolejnym arkuszem bibuły i zwilżono wodą destylowaną w proporcji 2,5-krotności suchej masy bibuły. Bibuły zwinięto w rolkę, umieszczono w plastikowej torbie, a następnie przechowywano w inkubatorze w temperaturze 25 °C i przy 12-godzinnym fotoperiodzie (12 h dzień / 12 h noc) przez 7 dni. Po tym okresie zważono suchą masę siewek w każdej grupie.
W przypadku każdej opisanej grupy zastosowano cztery powtórzenia po 25 siewek. Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki doświadczenia w postaci wartości średnich z czterech powtórzeń.
5.1. (0–1)
Na podstawie przedstawionych informacji sformułuj wniosek z doświadczenia.
5.2. (0–2)
Uzasadnij, że w celu otrzymania wiarygodnych wyników było konieczne:
1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach
2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie.
5.3. (0–1)
W nasionach soi materiał zapasowy znajduje się w rozbudowanych liścieniach, wypełniających większość przestrzeni w łupinie nasiennej.
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.
Nasiona soi należą do
| A. | bezbielmowych, | a komórki, w których jest zgromadzony materiał zapasowy są | 1. | diploidalne. |
| B. | bielmowych, | 2. | triploidalne. |
5.4. (0–1)
Uzupełnij zdania. Zaznacz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Rośliny dnia krótkiego do zainicjowania kwitnienia wymagają okresu nieprzerwanej ciemności
A. krótszego
B. dłuższego
od pewnej wartości krytycznej. Ta wartość
C. jest
D. nie jest
taka sama dla roślin różnych gatunków zaliczanych do grupy roślin dnia krótkiego.
Rozwiązanie
5.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego wniosku, uwzględniającego zróżnicowany wpływ czerwonego światła na suchą masę siewek soi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
- Naświetlanie laserem o długości fali 660 nm przy odpowiedniej dawce światła jest w stanie zwiększyć suchą masę siewek soi.
- Niektóre efekty biostymulacji nasion soi czerwonym laserem są pozytywne i zwiększają tempo rozwoju struktur sadzonek, a co za tym idzie – ich suchą masę.
- W zależności od dawki światła o długości 660 nm, służącego do naświetlania nasion, siewki soi mogą mieć zmniejszoną lub zwiększoną suchą masę.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do światła bez podania jego koloru lub długości fali.
5.2. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – dwa poprawne uzasadnienia.
1 pkt – jedno poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
1. utrzymanie tej samej temperatury we wszystkich grupach:
- Dzięki temu wiadomo, że temperatura nie miała wpływu na uzyskane wyniki.
- Gdyby temperatura się różniła między próbami, to mogłoby się to przełożyć na zróżnicowanie wyników.
2. umieszczenie kiełkujących nasion w plastikowej torbie:
- Dzięki temu nasiona nie wyschły, a ich siła kiełkowania była wysoka.
- Woda jest konieczna do kiełkowania nasion, a plastikowa torba utrzymuje wysoką wilgotność.
5.3. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
A1
5.4. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
BD
