Chemia - Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 1.
Liczby atomowe trzech pierwiastków oznaczonych jako E1, E2 i E3 spełniają następującą zależność: ZE1 +ZE2 = ZE3.
Atom E3 w stanie podstawowym ma następującą konfigurację:
- jego elektrony zajmują cztery powłoki
- wszystkie elektrony walencyjne znajdują się na tej samej powłoce
- liczba sparowanych elektronów walencyjnych jest równa liczbie niesparowanych elektronów.
Ponadto wiadomo, że liczba protonów w jądrze atomu E2 jest trzykrotnie większa od liczby protonów w jądrze atomu E1.
1.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Dla każdego z pierwiastków (E1 i E3) podaj:
- jego symbol chemiczny
- numer jego grupy
- symbol jego bloku konfiguracyjnego.
| Symbol chemiczny | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
|---|---|---|---|
| Pierwiastek E1 | |||
| Pierwiastek E3 |
1.2. (0–1)
Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu E2 w stanie podstawowym, opisujący rozmieszczenie na podpowłokach elektronów mogących brać udział w tworzeniu wiązań chemicznych. Zastosuj graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbole podpowłok.
Rozwiązanie
1.1. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie w odpowiedniej kolejności
symboli pierwiastków E1 i E3 oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku
konfiguracyjnego.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu pierwiastka,
numeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego
ALBO
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli – podanie symboli pierwiastków
i numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
| Symbol chemiczny | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego | |
|---|---|---|---|
| Pierwiastek E1 | O | 16 | p |
| Pierwiastek E3 | Ge | 14 | p |
1.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie klatkowej (graficznej) fragmentu konfiguracji
elektronowej atomu E2 (chromu) w stanie podstawowym, opisującego
rozmieszczenie na podpowłokach elektronów mogących brać udział w tworzeniu
wiązań chemicznych z uwzględnieniem numerów powłok i symboli podpowłok.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Uwaga: Niesparowane elektrony muszą mieć taki sam spin.
