Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań - 253

Strony

1

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla każdego z pierwiastków A i Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego
  • maksymalny stopień utlenienia.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego Maksymalny stopień utlenienia
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Napisz konfigurację tych elektronów atomu A w stanie podstawowym, które mogą uczestniczyć w tworzeniu wiązań. Zastosuj schemat klatkowy (graficzny) konfiguracji elektronowej. Uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok.

2

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (2 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • należą do tego samego bloku konfiguracyjnego
  • atom każdego z nich w stanie podstawowym ma niesparowany elektron, którego stan energetyczny opisują następujące wartości liczb kwantowych:
    główna liczba kwantowa 𝑛 = 4
    poboczna liczba kwantowa 𝑙 = 0

Ponadto wiadomo, że w atomie A jest tylko jeden niesparowany elektron, a atom Q ma ich więcej, ale są one opisane innym zestawem liczb kwantowych.

1.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla pierwiastków A oraz Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał klatkowy (graficzny) zapis konfiguracji elektronowej jonu A2+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbol podpowłoki.

3

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Elektrony w atomach, orbitale Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Liczby atomowe trzech pierwiastków oznaczonych jako E1, E2 i E3 spełniają następującą zależność: ZE1 +ZE2 = ZE3.

Atom E3 w stanie podstawowym ma następującą konfigurację:

  • jego elektrony zajmują cztery powłoki
  • wszystkie elektrony walencyjne znajdują się na tej samej powłoce
  • liczba sparowanych elektronów walencyjnych jest równa liczbie niesparowanych elektronów.

Ponadto wiadomo, że liczba protonów w jądrze atomu E2 jest trzykrotnie większa od liczby protonów w jądrze atomu E1.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Dla każdego z pierwiastków (E1 i E3) podaj:

  • jego symbol chemiczny
  • numer jego grupy
  • symbol jego bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Numer grupy Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek E1
Pierwiastek E3

1.2. (0–1)

Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu E2 w stanie podstawowym, opisujący rozmieszczenie na podpowłokach elektronów mogących brać udział w tworzeniu wiązań chemicznych. Zastosuj graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbole podpowłok.

4

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 2. (1 pkt)

Izotopy i promieniotwórczość Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Potas występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny trzech izotopów. Jeden z nich jest promieniotwórczy. Jego liczba masowa wynosi 40 i stanowi on ok. 0,01 % naturalnego potasu.

Na podstawie: P. Atkins, L. Jones, L. Laverman, Chemia ogólna, Warszawa 2020.

Rozpad promieniotwórczy nuklidu 40K przebiega dwiema drogami. Około 90 % rozpadów polega na emisji pewnej naładowanej cząstki i na powstaniu jądra pierwiastka X.
W stanie podstawowym elektrony walencyjne w atomach X oraz w atomach potasu znajdują się na orbitalach opisywanych tymi samymi wartościami głównej i pobocznej liczby kwantowej.

Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka X i symbol cząstki naładowanej, która zostanie wyemitowana z jądra 40K w wyniku opisanej przemiany.

Symbol pierwiastka X Symbol cząstki wyemitowanej
5

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 3. (1 pkt)

Wiązania chemiczne - ogólne Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

Uzupełnij tabelę. Dla cząsteczki Q2 określ i napisz liczbę:

  • wiązań σ
  • wiązań π
  • wolnych par elektronowych.
Liczba
wiązań 𝜎 wiązań 𝜋 wolnych par elektronowych
6

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 5. (2 pkt)

Izotopy i promieniotwórczość Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Przebieg reakcji jądrowych można przedstawić w postaci zapisu skróconego. Na pierwszym miejscu podaje się symbol jądra bombardowanego, następnie w nawiasie – kolejno – symbole cząstki bombardującej i lekkiej cząstki emitowanej, a na końcu – symbole jąder produktów.

Jądro izotopu plutonu 239Pu po pochłonięciu neutronu rozszczepia się na mniejsze fragmenty, czemu towarzyszy emisja neutronów. Jeden z możliwych przebiegów rozszczepienia tego izotopu przedstawiono na schemacie:

239Pu (10𝑛, 210𝑛)144Ba, AZX

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018;
L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje, Warszawa 2016.

Uzupełnij schemat tak, aby otrzymać równanie opisanej reakcji. Napisz, ile neutronów jest w jednym molu izotopu AZX. Uwzględnij wartość stałej Avogadro.

Liczba neutronów w jednym molu izotopu AZX:

7

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 7. (2 pkt)

Tlenki Identyfikacja związków nieorganicznych Napisz równanie reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne. Tlenki wybrano spośród poniższych związków.

tlenek sodu
tlenek cynku
tlenek miedzi(II)
tlenek krzemu(IV)
tlenek fosforu(V)
tlenek chromu(VI)

Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym:

  • określono barwę poszczególnych tlenków
  • porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy
  • tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu NaOH oraz kwasu solnego.

Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.

7.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory chemiczne tlenków oznaczonych numerami 1., 2. i 4.

Tlenek 1. Tlenek 2. Tlenek 4.
Wzór chemiczny

7.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku 3. z roztworem wodorotlenku sodu.

8

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 8. (3 pkt)

Szybkość reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień Oblicz

Badano kinetykę reakcji utleniania tlenku azotu(II) zachodzącej zgodnie z równaniem:

2NO (g) + O2 (g) ⇄ 2NO2 (g)

Stwierdzono, że:

  • jest to reakcja pierwszego rzędu względem tlenu
  • zależność szybkości reakcji od stężenia opisuje poniższe równanie kinetyczne.

𝑣 = 𝑘 ∙ 𝑐𝒂NO ∙ 𝑐𝒃O2

W temperaturze 298 K zbadano zależność początkowej szybkości reakcji od stężenia tlenku azotu(II). Pomiary prowadzono przy stałym stężeniu tlenu wynoszącym 0,050 mol · dm−3.
Wykres przedstawia uzyskaną zależność.

Na podstawie: J. Głowiński, J. Hoffmann, M. Wilk, Polish Journal of Chemical Technology, 23 (2021) 31.

8.1 (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz brakujące wartości stężenia NO i szybkości reakcji.

Stężenie NO, mol · dm−3 Szybkość reakcji, mol · dm−3 · s−1
0,034
1,10

8.2 (0–1)

Ustal i napisz wartości wykładników 𝒂 i 𝒃 w równaniu kinetycznym.

Obliczenia pomocnicze:

8.3 (0–1)

Oblicz wartość stałej szybkości opisanej reakcji w temperaturze 298 K. Wynik zapisz z właściwą jednostką.

9

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 9. (4 pkt)

Sole Reakcje utleniania i redukcji - ogólne Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Podaj/wymień

W pewnym roztworze wodnym znajdowały się rozpuszczalne sole NaNO2 i Na2SO3.

Aby potwierdzić obecność jonów azotanowych(III) w tym roztworze, wykonano dwuetapowe doświadczenie.

W etapie 1. do probówki A z badanym roztworem dodano nadmiar wodnego roztworu substancji X, aby usunąć jony siarczanowe(IV). Strącony osad odsączono.
W etapie 2. otrzymany przesącz dodano do probówki B z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu silnie zakwaszonym kwasem siarkowym(VI).

9.1. (0–1)

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W etapie 1. doświadczenia jako odczynnika X użyto

  1. kwasu solnego.
  2. wodnego roztworu azotanu(V) magnezu.
  3. wodnego roztworu azotanu(V) baru.
  4. wodnego roztworu wodorotlenku potasu.

9.2. (0–1)

Napisz, jaką właściwość jonów azotanowych(III) wykorzystano podczas przeprowadzania opisanej próby analitycznej z użyciem roztworu manganianu(VII) potasu.

9.3. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz, jak wyglądała zawartość probówki B przed rozpoczęciem reakcji i po jej zakończeniu w etapie 2. doświadczenia.

Wygląd zawartości probówki B
przed reakcją po reakcji

9.4. (0–1)

Wyjaśnij, dlaczego było konieczne usunięcie jonów siarczanowych(IV) w etapie 1. opisanego doświadczenia.

10

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 11. (3 pkt)

Stężenia roztworów Rozpuszczalność substancji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień Oblicz

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃ 0 20 40 60 80 100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody 14 20 29 41 57 77
Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

11.1. (0–1)

Narysuj krzywą rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury od 0 °C do 100 °C. Odczytaj – w zaokrągleniu do jedności – wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 72 °C.

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 ℃ : g w 100 g wody.

11.2. (0–2)

Do 150 g wody o temperaturze 20 ℃ dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II).

a)
Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano – nasycony w równowadze z osadem czy nienasycony.

Rozstrzygnięcie:

b)
Oblicz stężenie procentowe otrzymanego roztworu siarczanu(VI) miedzi(II).

Strony