Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań - 57

Strony

1

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
  • pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.

W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla każdego z pierwiastków A i Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego
  • maksymalny stopień utlenienia.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego Maksymalny stopień utlenienia
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Napisz konfigurację tych elektronów atomu A w stanie podstawowym, które mogą uczestniczyć w tworzeniu wiązań. Zastosuj schemat klatkowy (graficzny) konfiguracji elektronowej. Uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok.

2

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (2 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:

  • należą do tego samego bloku konfiguracyjnego
  • atom każdego z nich w stanie podstawowym ma niesparowany elektron, którego stan energetyczny opisują następujące wartości liczb kwantowych:
    główna liczba kwantowa 𝑛 = 4
    poboczna liczba kwantowa 𝑙 = 0

Ponadto wiadomo, że w atomie A jest tylko jeden niesparowany elektron, a atom Q ma ich więcej, ale są one opisane innym zestawem liczb kwantowych.

1.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz dla pierwiastków A oraz Q:

  • symbol chemiczny
  • symbol bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek A
Pierwiastek Q

1.2. (0–1)

Uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał klatkowy (graficzny) zapis konfiguracji elektronowej jonu A2+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbol podpowłoki.

3

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Elektrony w atomach, orbitale Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Liczby atomowe trzech pierwiastków oznaczonych jako E1, E2 i E3 spełniają następującą zależność: ZE1 +ZE2 = ZE3.

Atom E3 w stanie podstawowym ma następującą konfigurację:

  • jego elektrony zajmują cztery powłoki
  • wszystkie elektrony walencyjne znajdują się na tej samej powłoce
  • liczba sparowanych elektronów walencyjnych jest równa liczbie niesparowanych elektronów.

Ponadto wiadomo, że liczba protonów w jądrze atomu E2 jest trzykrotnie większa od liczby protonów w jądrze atomu E1.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Dla każdego z pierwiastków (E1 i E3) podaj:

  • jego symbol chemiczny
  • numer jego grupy
  • symbol jego bloku konfiguracyjnego.
Symbol chemiczny Numer grupy Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek E1
Pierwiastek E3

1.2. (0–1)

Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu E2 w stanie podstawowym, opisujący rozmieszczenie na podpowłokach elektronów mogących brać udział w tworzeniu wiązań chemicznych. Zastosuj graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej. W zapisie uwzględnij numer powłoki i symbole podpowłok.

4

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 4. (2 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Miarą wielkości atomu jest promień atomowy, czyli połowa odległości między jądrami sąsiednich atomów tego pierwiastka w stałym stanie skupienia.

Poniżej przedstawiono zależność wartości promienia atomowego pierwiastków z 2., 3. i 4. okresu należących do bloków konfiguracyjnych s i p (bez gazów szlachetnych) od liczby atomowej tych pierwiastków. Wartości promieni atomów pierwiastków należących do jednego okresu połączono linią ciągłą.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.

Na podstawie przedstawionego wykresu uzupełnij zdania. Zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

  1. W obrębie grupy promienie atomowe pierwiastków bloków s i p w miarę wzrostu liczby atomowej (maleją / rosną), ponieważ wraz ze wzrostem liczby atomowej atomy tych pierwiastków mają coraz (mniej / więcej) zapełnionych powłok elektronowych, a to oznacza (zmniejszenie / zwiększenie) mocy oddziaływania jądra na elektrony walencyjne.
  2. W obrębie okresu promienie atomowe pierwiastków bloków s i p w miarę wzrostu liczby atomowej (maleją / rosną), ponieważ wraz ze wzrostem liczby atomowej elektrony w atomach tych pierwiastków są przyciągane przez jądro atomowe o (jednakowym / coraz mniejszym / coraz większym) ładunku, a więc przyciąganie elektronów walencyjnych przez jądro (maleje / rośnie).
5

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 9. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Energetyka reakcji Wodorki Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Narysuj/zapisz wzór Napisz równanie reakcji

W tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa.

HF HCl HBr HI
20 °C −85 °C −67 °C −35 °C

Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

9.1. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku. P F
2. Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca. P F

9.2. (0–1)

Podczas tworzenia – w fazie gazowej – 3,01 ∙ 1023 cząsteczek jednego z wodorków pierwiastków grupy 17. wydziela się 18,15 kJ energii.

Zidentyfikuj ten wodorek i napisz jego wzór.

9.3. (0–1)

Jeden z kwasów fluorowcowodorowych HX reaguje z tlenkiem krzemu(IV), a produktem reakcji jest m.in. związek SiX4 .

Zidentyfikuj ten kwas i napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku krzemu(IV) z tym kwasem.

6

Matura Czerwiec 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (2 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Elektrony w atomach, orbitale Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Dwa pierwiastki oznaczone umownie literami A i X należą do jednego bloku konfiguracyjnego. Pierwiastek A leży w drugim okresie układu okresowego pierwiastków, a pierwiastek X – w trzecim. Wiadomo, że w stanie podstawowym:

  • atomy obu tych pierwiastków mają po jednym niesparowanym elektronie
  • liczba elektronów walencyjnych atomu X jest większa niż liczba elektronów walencyjnych atomu A.

1.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz symbol pierwiastka A i symbol pierwiastka X oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należą te pierwiastki.

Symbol pierwiastka Symbol bloku konfiguracyjnego
Pierwiastek A
Pierwiastek X

1.2. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz wartości liczb kwantowych: głównej i pobocznej, które opisują stan kwantowy niesparowanego elektronu atomu X w stanie podstawowym.

Liczby kwantowe
główna liczba kwantowa 𝑛 poboczna liczba kwantowa 𝑙
Wartości liczb kwantowych
7

Matura Maj 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 1. (4 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Elektrony w atomach, orbitale Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień

O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami E i X wiadomo, że:

  • elektrony atomu E w stanie podstawowym zajmują osiem orbitali, przy czym sześć z nich jest całkowicie zapełnionych
  • konfigurację elektronową atomu X w jednym ze stanów wzbudzonych przedstawia poniższy zapis.

1.1. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Napisz symbole pierwiastków E i X, symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków, oraz podaj sumaryczną liczbę elektronów w podpowłokach walencyjnych.

Symbol pierwiastka Symbol bloku konfiguracyjnego Sumaryczna liczba elektronów w podpowłokach walencyjnych
Pierwiastek E
Pierwiastek X

1.2. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Napisz wartości dwóch liczb kwantowych: głównej i pobocznej, które opisują stan kwantowy jednego z niesparowanych elektronów atomu E w stanie podstawowym.

Liczby kwantowe
główna liczba kwantowa 𝑛 poboczna liczba kwantowa 𝑙
Wartości liczb kwantowych

1.3. (0–1)

Przedstaw pełną konfigurację elektronową jonu X w stanie podstawowym. Zastosuj zapis konfiguracji elektronowej z uwzględnieniem podpowłok.

8

Matura Maj 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 2. (1 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wraz ze wzrostem promienia atomów pierwiastków w drugiej grupie osłabiają się ich właściwości metaliczne. P F
2. Wraz ze wzrostem elektroujemności pierwiastków w trzecim okresie nasilają się ich właściwości niemetaliczne. P F
9

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 2. (3 pkt)

Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień

Dany jest zestaw metali oznaczonych następującymi symbolami:

Al
Mg
K
Na

2.1. (0-2)

Wybierz i zapisz symbol jednego z metali przedstawionych powyżej,

  • którego atom ma największy promień atomowy.

  • którego atom ma największą elektroujemność.

  • w którego atomie w stanie podstawowym elektrony zajmują największą liczbę orbitali

  • w którego atomie w stanie podstawowym nie ma niesparowanych elektronów.

2.2. (0-1)

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wzór 1s22s22p63s03p1 przedstawia konfigurację elektronową atomu jednego z metali wymienionych powyżej w stanie wzbudzonym. P F
2. Oddając elektrony walencyjne, atomy wszystkich metali wymienionych powyżej tworzą proste jony o tej samej konfiguracji gazu szlachetnego. P F
10

Matura Czerwiec 2025, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 3. (1 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Uzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Wraz ze wzrostem wartości elektroujemności metali bloku s w grupie (maleje / rośnie) wartość ich energii jonizacji. W trzecim okresie długość promienia atomów pierwiastków (maleje / rośnie) wraz ze wzrostem ich liczby atomowej.

Strony