Chemia - Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 5.
Przebieg reakcji jądrowych można przedstawić w postaci zapisu skróconego. Na pierwszym miejscu podaje się symbol jądra bombardowanego, następnie w nawiasie – kolejno – symbole cząstki bombardującej i lekkiej cząstki emitowanej, a na końcu – symbole jąder produktów.
Jądro izotopu plutonu 239Pu po pochłonięciu neutronu rozszczepia się na mniejsze fragmenty, czemu towarzyszy emisja neutronów. Jeden z możliwych przebiegów rozszczepienia tego izotopu przedstawiono na schemacie:
239Pu (10𝑛, 210𝑛)144Ba, AZX
L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje, Warszawa 2016.
Uzupełnij schemat tak, aby otrzymać równanie opisanej reakcji. Napisz, ile neutronów jest w jednym molu izotopu AZX. Uwzględnij wartość stałej Avogadro.
Liczba neutronów w jednym molu izotopu AZX:
Rozwiązanie
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie schematu przemiany i poprawne napisanie liczby neutronów.
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu przemiany i niepoprawne napisanie lub brak liczby
neutronów
ALBO
– niepoprawne uzupełnienie lub brak uzupełnienia schematu przemiany i poprawne
napisanie liczby neutronów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Liczba neutronów w jednym molu izotopu 9438Sr: 3,37 ∙ 1025
Uwaga: Zapis działania odnoszący się do podania liczby neutronów (56 ∙ 6,02 ∙ 1023) bez zapisania wyniku jest niewystarczający.
