Matura z biologii 2026 - proponowane odpowiedzi
Poniżej znajdziecie moje własne propozycje odpowiedzi do zadań z tegorocznej matury z biologii. Treść zacznie pojawiać się po opublikowaniu arkusza przez CKE. Pamiętajcie, że są to tylko propozycje, oficjalny klucz zostanie wydany przez CKE w późniejszym terminie. Życzę wszystkim wysokich wyników! :)
Zadanie 1.1 (0-1)
Mostki disiarczkowe w białkach organizmów tworzone są wyłącznie pomiędzy resztami cysteiny. Stworzenie pojedynczego wiązania wymaga obecności dwóch reszt cysteiny w łańcuchu białkowym. W skład albuminy wchodzi 35 cząsteczek cysteiny, zatem maksymalna możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych wynosi 17. Jest to liczba zgodna z faktyczną liczbą występujących w tym białku mostków disiarczkowych.
Zadanie 1.2 (0-1)
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe praktycznie nie rozpuszczają się w wodzie, stąd połączenie ich z cząsteczką dobrze rozpuszczalną w wodzie, jaką jest albumina, umożliwia transport tych kwasów w wodnym środowisku osocza.
Zadanie 2.1 (0-1)
B
Zadanie 2.2 (0-1)
W ramach centrum reakcji PS II wzbudzona specjalna para cząsteczek chlorofilu przekazuje wysokoenergetyczne elektrony na plastochinon (Q), (przenoszący elektrony na kolejne elementy fotosyntetycznego łańcucha transportu elektronów). Elektrony te muszą zostać uzupełnione, stąd do funkcjonowania PS II wymagane jest współdziałanie centrum reakcji PS II z enzymem rozszczepiającym wodę, który dostarcza brakujące (nowe) elektrony uzyskiwane w reakcji fotolizy wody.
Zadanie 2.3 (0-1)
W wyniku reakcji zachodzących podczas fazy fotosyntezy zależnej od światła elektrony z PS I są przenoszone na B (NADP+). Produkt tej reakcji jest wykorzystywany podczas etapu C (redukcji) cyklu Calvina.
Zadanie 3.1 (0-1)
Szczep A stanowiły bakterie, które nie miały zdolności do syntezy metioniny oraz biotyny, natomiast szczep B stanowiły bakterie, które nie miały zdolności do syntezy treoniny, leucyny oraz tiaminy. Dzięki horyzontalnemu transferowi genów (np. w przebiegu koniugacji) występującemu tylko w hodowli mieszanej, część bakterii obu szczepów mogła nabyć od drugiego szczepu informację genetyczną pozwalającą na syntezę aminokwasów i witamin, których naturalnie nie syntetyzowały. Tylko bakterie, które pozyskały możliwość syntezy dodatkowych aminokwasów i witamin mogły rozwijać się na pożywce ich pozbawionej (minimalnej).
Zadanie 3.2 (0-1)
W doświadczeniu Davisa nie zaszła wymiana informacji genetycznej między bakteriami szczepów A i B między innymi dlatego, że hodowla bakterii była wolna od bakteriofagów, które są niezbędne do zajścia transferu genów na zasadzie transdukcji. Transdukcja polega bowiem na przeniesieniu fragmentów informacji genetycznej z jednej bakterii na drugą podczas sekwencyjnej infekcji komórek bakteryjnych wirusem.
LUB
W doświadczeniu Davisa nie zaszła wymiana informacji genetycznej między bakteriami szczepów A i B między innymi dlatego, że oba szczepy oddzielone zostały od siebie filtrem, który przepuszczał jedynie pożywkę, a blokował przenikanie bakterii. Uniemożliwiło to fizyczny kontakt między komórkami bakteryjnymi obu szczepów, niezbędny do dokonania transferu informacji genetycznej na zasadzie koniugacji.
Zadanie 3.3 (0-1)
A2
Zadanie 4.1 (0-1)
Łączenie się podjednostek rybosomu jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia procesu translacji, a zatem syntezy białek. Spowodowane działaniem linezolidu zaburzenie syntezy białek bakteryjnych istotnie negatywnie wpływa na metabolizm tych komórek.
Zadanie 4.2 (0-1)
Bakterie Gram-dodatnie otoczone są grubą ścianą komórkową, znajdującą się zewnętrznie do błony komórkowej, podczas gdy bakterie Gram-ujemne posiadają cienką ścianę komórkową, otoczoną zewnętrznie dodatkową błoną białkowo-lipidową.
Zadanie 5.1 (0-1)
T, T
Zadanie 5.2 (0-1)
Rozstrzygnięcie: jest przyczyną przyśpieszenia przepływu wody w drewnie roślin
Uzasadnienie: Transpiracja stanowi jeden z mechanizmów sprawczych transportu wody w roślinie - ubytek wody w liściach w wyniku transpiracji prowadzi do jej proporcjonalnego napływu przez system wiązek przewodzących.
Zadanie 6.1 (0-1)
W grupie 1. nasiona rzodkiewki nie wykiełkowały, ponieważ nie miały dostępu do wody. Obecność wody jest niezbędna do rozpoczęcia istotnych dla kiełkowania przemian metabolicznych w nasionach (znajdujących się w stanie spoczynku względnego) / pęcznienia nasion będącego początkowym etapem kiełkowania.
Zadanie 6.2 (0-1)
W celu prawidłowego oszacowania bilansu węgla w roślinach należało w ostatnim dniu trwania doświadczenia wykonać pomiar suchej, a nie – świeżej, masy nasion lub siewek, ponieważ nasiona z różnych grup poddano odmiennym warunkom nawodnienia, co wpłynęło na ich masę niezależnie od bilansu węgla.
Zadanie 6.3 (0-1)
Rozstrzygnięcie: wyniki pomiaru suchej masy uzyskane w grupie 2. należy porównać z grupą 1.
Uzasadnienie:
Tylko w grupie 1 nie zachodziły w sposób istotny przemiany metaboliczne (ani oddychanie, ani fotosynteza), które mogłyby wpłynąć na suchą masę, stąd stanowi ona dobrą referencję dla zmian suchej masy próby badanej, gdy chcemy oszacować łączny wpływ przemian metabolicznych (oddychania i fotosyntezy).
Zadanie 6.4 (0-1)
Podczas trwania doświadczenia u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza - rośliny tej grupy miały odpowiednie warunki do zajścia tego procesu (dostęp do światła i wody) oraz doszło do wzrostu suchej masy materiału roślinnego. W procesie fotosyntezy następuje synteza związków organicznych z nieorganicznych (asymilacja CO2), co prowadzi do wzrostu suchej masy roślin.
Zadanie 6.5 (0-1)
T, T
Zadanie 7.1 (0-1)
B2
Zadanie 7.2 (0-1)
I. Łyko (floem)
II. Drewno (ksylem)
Zadanie 8.1 (0-1)
Ocena stwierdzenia: fałsz
Uzasadnienie: Żywicielami ostatecznymi T. gondii są wyłącznie kotowate i tylko w ich organizmach zachodzi rozmnażanie płciowe z wytworzeniem gamet.
Uwaga: Uzasadnienie odnoszące się do mitozy jako podziału prowadzącego do powstania gamet nie będzie miało tu zastosowania: ze względu na haploidalność formy troficznej gamety faktycznie powstają na skutek mitozy.
Zadanie 8.2 (0-1)
P, P
Zadanie 8.3 (0-1)
Rozstrzygnięcie: nie
Uzasadnienie:
Osoby chorujące na toksoplazmozę nie wydalają form zakaźnych pasożyta, stąd nie jest możliwe zarażenie się pasożytem przez kontakt z osobą chorą.
Zadanie 9 (0-1)
Nazwa kości X: obojczyk
Nazwa kości Y: łopatka
Zadanie 10 (0-1)
Głównym azotowym produktem metabolizmu białek u ssaków jest A. (mocznik), którego synteza odbywa się w komórkach D. (wątroby).
Zadanie 11.1 (0-1)
Stymulacja neuronu jest przyczyną A. (wzrostu) przepuszczalności błony komórkowej dla Na+, co prowadzi do D. (depolaryzacji) błony komórkowej.
Zadanie 11.2 (0-1)
P, P
Zadanie 12.1 (0-1)
N, T
Zadanie 12.2 (0-1)
TMAO wpływa stabilizująco na strukturę przestrzenną CI2 poddawanego działaniu mocznika o stężeniu 8 mol ∙ dm−3 w temperaturze 60 °C, zapobiegając jego denaturacji.
Zadanie 12.3 (0-1)
Zawartość TMAO w tkance mięśniowej ryb rośnie wraz ze wzrostem głębokości ich występowania. Zależność ta jest spełniona zarówno w przypadku ryb chrzęstnoszkieletowych jak i kostnoszkieletowych.
Zadanie 12.4 (0-1)
P, P
Zadanie 13.1 (0-1)
Zastosowanie próby kontrolnej w postaci wytworzonej mechanicznie bańki powietrza pozwala na uzyskanie wyników dla analogicznej sytuacji, jednak bez wpływu układu oddechowego zwierzęcia na zawartość gazu. Pozwala to oszacować faktyczne zużycie tlenu z bańki powietrza przez A. aquaticus, z wykluczeniem czynników zewnętrznych, mogących mieć wpływ na pomiary (np. w postaci dyfuzji tlenu między bańką a wodą).
Zadanie 13.2 (0-1)
Potwierdzenie hipotezy: tak
Uzasadnienie:
Ciśnienie parcjalne tlenu w bańce powietrza znajdującej się na głowie A. aquaticus istotnie maleje z czasem w stosunku do ciśnienia parcjalnego w mechanicznie wytworzonym pęcherzyku, co świadczy o wykorzystywaniu tlenu zawartego w bańce powietrznej przez organizm i jest zgodne z postawioną hipotezą.
Zadanie 14.1 (0-1)
W terapii CAR-T nie należy stosować receptorów CAR rozpoznających niespecyficzne antygeny nowotworowe, ponieważ antygeny te występują również na zdrowych komórkach organizmu, które mogłyby zostać zaatakowane / uśmiercone przez zmodyfikowane limfocyty rozpoznające takie niespecyficzne antygeny.
Zadanie 14.2 (0-1)
Komórki nowotworowe mają zwykle obniżoną ilość białek MHC na swojej powierzchni, co utrudnia rozpoznanie nieprawidłowych antygenów i niszczenie komórek nowotworowych przez naturalne limfocyty. Limfocyty CAR-T, w przeciwieństwie do naturalnych limfocytów, mają możliwość rozpoznawania antygenów, które nie są zaprezentowane przez białka MHC, dzięki czemu obniżenie poziomu tych białek na powierzchni komórek nowotworowych nie stanowi przeszkody dla rozpoznania i niszczenia komórek nowotworowych przez limfocyty CAR-T.
Zadanie 14.3 (0-2)
W przypadku zastosowania elektroporacji do uzyskania limfocytów CAR-T wprowadzamy określoną liczbę gotowych cząsteczek mRNA stanowiących matrycę do syntezy receptora CAR. mRNA jest nietrwałe, stąd pozwala na syntezę tylko ograniczonej liczby cząsteczek receptora, po czym synteza trwale ustaje. W przypadku wykorzystania retrowirusa do uzyskania limfocytów CAR-T wprowadzony przez wirus RNA jest przepisywany w procesie odwrotnej transkrypcji na trwalszą cząsteczkę DNA, która z kolei stanowi podstawę do syntezy wielu nowych cząsteczek mRNA, na podstawie których w procesie translacji powstają białka receptora CAR. Nie ma tutaj ograniczenia w liczbie syntetyzowanych białek, ponieważ zdegradowane mRNA zastępowane mogą być nowym, powstałym (w procesie transkrypcji) na podstawie zachowanej cząsteczki DNA.
Zadanie 14.4 (0-1)
P, P
W mojej ocenie drugie zdanie nie jest oczywiste do oceny. Jak możemy się przekonać nawet na podstawie tekstu wprowadzającego, sam kontakt limfocytu T z antygenem nie jest wystarczający do rozpoczęcia namnażania tego limfocytu, konieczny jest odpowiedni sposób zaprezentowania tego antygenu. Innymi słowy w mojej ocenie to odpowiednie zaprezentowanie antygenu, a nie kontakt jako taki, jest faktyczną przyczyną namnażania się limfocytów T. Z drugiej strony ze względu na to, że kontakt z antygenem jest kluczowy w tym procesie, przypuszczam że autor zadania miał na myśli prawdziwość tego stwierdzenia. Ponadto trudno też jednoznacznie zanegować to zdanie. Podobnie jak nie określimy za fałszywe zdania: "Nadmierna prędkość na drodze jest przyczyną wypadków" - przez analogię, nie zawsze wystąpienie nadmiernej szybkości (kontaktu z antygenem) prowadzi do zdarzenia drogowego (namnażania limfocytów T), jednak zdanie nadal jest prawdziwe. Podsumowując należy uznać, że zdanie jest nieprecyzyjne, ale prawdziwe.
Zadanie 14.5 (0-1)
grasica
Zadanie 15.1 (0-1)
Po kontakcie z białkami wirusa komórki układu odpornościowego (limfocyty B, plazmocyty) produkują specyficzne przeciwciała. W niektórych przypadkach dochodzi do samoistnej eliminacji HCV przez układ odpornościowy. Komórki układu odpornościowego zwykle jednak nadal produkują przeciwciała odpornościowe przeciwko temu wirusowi, utrzymując ich niższy poziom jeszcze przez pewien czas.
Zbliżone zadanie pojawiło się na maturze z czerwca 2021 (formuła 2015, zadanie 14.1). Poniżej pasująca odpowiedź z klucza do tego zadania:
- Dana osoba mogła być zarażona HCV, ale jej układ odpornościowy zwalczył tego wirusa. Po takiej infekcji we krwi pozostają przez pewien czas przeciwciała anty-HCV, chociaż wirus został wyeliminowany.
Zadanie 15.2 (0-1)
PCR stanowi metodę amplifikacji DNA, podczas gdy materiałem genetycznym wirusa jest RNA. Aby zatem móc powielić informację genetyczną wirusa HCV przy użyciu PCR należy ją najpierw przepisać na DNA w procesie odwrotnej transkrypcji, dla której kluczowym enzymem jest właśnie odwrotna transkryptaza.
Zadanie 16.1 (0-1)
Alternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów B. (nieciągłych) i polega na łączeniu C. (eksonów) w różnych kombinacjach.
Zadanie 16.2 (0-2)
mitochondrium - zachodzi translacja (TAK)
jądro komórkowe - nie zachodzi translacja (NIE)
Zadanie 17.1 (0-1)
peptydowe
Zadanie 17.2 (0-1)
metafaza i anafaza
Zadanie 17.3 (0-1)
interfaza (faza S interfazy)
Jeżeli mamy być precyzyjni, należałoby zauważyć, że fazą cyklu komórkowego jest interfaza, natomiast faza S jest etapem interfazy. Nie wykluczone jednak, że klucz CKE będzie bardziej liberalny.
Zadanie 18.1 (0-1)
N, T
Zadanie 18.2 (0-1)
A
Zadanie 19 (0-3)
1. bdbd
2.
| Lp. | Genotyp gamety | Prawdopodobieństwo jego wystąpienia |
|---|---|---|
| 1. | BD | 0,4125 (41,25%) |
| 2. | bd | 0,4125 (41,25%) |
| 3. | Bd | 0,0875 (8,75%) |
| 4. | bD | 0,0875 (8,75%) |
3.
0,4125 (41,25%)
Uwaga ogólna do zadania:
Zadanie rozwiązałem w sposób "maturalny" przyjmując pewne uproszczenie, żeby nie powiedzieć przekłamanie. Mianowicie autor zadania zdaje się ignorować fakt, że w większości opisywanych przypadków u samców muszki owocowej zjawisko crossing-over praktycznie nie występuje, bądź występuje bardzo rzadko. Podane wartości odległości pomiędzy badanymi genami zostały opracowane na podstawie rekombinacji zachodzącej u samic. Żeby sprawa nie była taka prosta, zagłębiając się w literaturę można spostrzec, że podane w zadaniu geny znajdują się na chromosomie 2, dla którego (choć dotyczy to pewnie również pozostałych chromosomów) opisuje się wyjątki od zasady braku crossing-over u samców (wyjątki od wyjątku...) - zbadano szczepy wolnożyjących muszek, gdzie u samców wykryto zjawisko rekombinacji na tym chromosomie. Crossing-over, czy właściwie ogólniej wymiana fragmentów chromatyd, występuje zatem u samców dzikich szczepów muszki owocowej, choć zwykle z mniejszą częstością niż u samic. Aby jednak uniknąć powyższych rozważań i wątpliwości wystarczyło jako homozygotę recesywną wybrać samca (tak jak robił to Morgan). Nie jest to pierwsze tego typu zadanie, podobny problem dostrzegam w zadaniu (również) 19 z maja 2016, formuła 2015. Nakierowuje mnie to na przypuszczenie, że zapewne i w kluczu z tego roku opisany problem zostanie pominięty.
Zadanie 20.1 (0-1)
Występowanie zębów szablastych u Thylacosmilus i Smilodon jest wynikiem ewolucji zbieżnej, ponieważ cecha ta pojawiła się niezależnie w dwóch liniach ewolucyjnych / cecha ta nie występowała u ostatniego wspólnego przodka obu grup zwierząt.
Zadanie 20.2 (0-1)
F, F
Zadanie 21.1 (0-1)
Nazwa zależności: mutualizm
Uzasadnienie: Oba organizmy uzyskują korzyści z relacji: pająk z rodzaju Pamphobeteus zyskuje ochronę złożonych jaj przed mrówkami i larwami much, ponieważ żaba żywi się tymi owadami. Żaba C. royi zyskuje natomiast ochronę i wilgotne środowisko życia w norze pająka.
Zadanie 21.2 (0-1)
W przypadku pająków trawienie następuje zewnętrznie w ciele ofiary, do którego pająk wstrzykuje enzymy trawienne, natomiast u płazów występuje jedynie trawienie wewnętrzne w przewodzie pokarmowym.
Zadanie 22.1 (0-1)
Żywiciele pośredni: racicznica zmienna, ryby z rodziny karpiowatych
Żywiciele ostateczni: ryby rybożerne (różne gatunki)
Zadanie 22.2 (0-1)
Obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego przywry B. polymorphus ponieważ pierwsze stadium rozwojowe - larwa przywry (miracidium), może wniknąć tylko do ciała wspomnianego gatunku małża aby przejść do kolejnego stadium rozwojowego.
Zadanie 23.1 (0-1)
F, F
Zadanie 23.2 (0-1)
Ocena stwierdzenia: fałsz
Uzasadnienie: Podstawa nisza ekologiczna organizmu jest niszą teoretyczną, określającą optymalny zakres czynników pozwalających na optymalny rozwój organizmu, przy założeniu braku interakcji międzygatunkowych, nie stanowi lokalizacji geograficznej występowania.
We wskazówkach do tego zadania wyjaśniam różnice między siedliskiem, niszą podstawową i realizowaną: Zadanie autorskie 10/2023.
Zadanie 23.3 (0-1)
10-25 °C
- Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz
Komentarze
Dawid123412
11.05.2026 - 20:23
Dzień dobry, jest jakas szansa ze bedzie uznane odwolanie sie tylko do tego, ze gram-ujemne posiadaja zewnetrzna blone a gram-dodatnie nie?
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 2:28
Dzień dobry, użycie w pytaniu z czasownika operacyjnego "opisz" oraz wskazanie, że należy odnieść się do budowy struktur otaczających komórkę, można interpretować jako "zachętę" do odniesienia się do wielu struktur (liczba mnoga).
Z drugiej strony zgodnie z poleceniem należało opisać "różnicę", a nie "różnice", a w pytaniu (o nieco innej konstrukcji) o różnicę w budowie ściany komórkowej bakterii z informatora maturalnego CKE uznawało odniesienie się jedynie do obecności zewnętrznej błony.
Osobiście uznałbym taką odpowiedź, jednak trudno mi w sposób autorytatywny szacować jak będzie wyglądał oficjalny klucz CKE. Mimo wszystko, moim zdaniem w tym wypadku bezpieczniej było odnieść się do obu różnic, stąd sformułowanie mojej odpowiedzi.
Jkljhk
11.05.2026 - 21:08
Dzień dobry, jest szansa że w zadaniu 1 odpowiedź w której nie będzie informacji o tym że mostek disiarczkowy jest tworzony przez dwie cysteiny będzie zaliczana? Np. albuminę stabilizuje 17 mostków disiarczkowych co stanowi maksymalną liczbę mostków do utworzenia ponieważ w skład albuminy wchodzi 35 reszt cysteiny które warunkują utworzenie właśnie maksymalnie 17 mostków disiarczkowych.
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 3:15
Dzień dobry, osobiście w związku z użyciem w poleceniu czasownika operacyjnego "wykaż" odczuwam pewien niedosyt czytając powyższą odpowiedź. Informację niesioną w tej odpowiedzi można streścić następująco: albumina zawiera 35 reszt cysteiny, dlatego może powstać maksymalnie 17 mostków disiarczkowych. Jest to moim zdaniem dobra odpowiedź pod polecenie z czasownikiem operacyjnym "uzasadnij" jednak nieco za mało pod czasownik "wykaż".
anna nawrocka
13.05.2026 - 9:26
Dzień dobry
Czy w 23.3 zalicza mi 11 do 24 stopnie C?
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 3:26
Dzień dobry, podany zakres wynika z błędu w odczycie wykresu, stąd obawiam się, że nie będzie wymieniony w kluczu CKE.
anna nawrocka
13.05.2026 - 9:47
Czy w zad.19.2 uznaja mi jeśli wpisałam dobre procenty we właściwych rubrykach, ale tam gdzie genotypy gamet napisałam od potomstwa z ukośnikami? Przepisałam z krzyżówki, która zrobiłam obok tej tabelki.
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 3:38
Nie wiem czy dobrze zrozumiałem pytanie. Jeżeli ma Pani na myśli poprawny zapis genotypów, jednak z wykorzystaniem ukośników zamiast zapisu ułamkowego do przedstawienia położenia alleli na chromosomach, to nie powinno mieć to znaczenia.
Aleksander Mikos
13.05.2026 - 20:12
Czy w 6.3 można napisać że oddychanie komórkowe nie zachodzi?
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 3:51
Zwykle przestrzegam przed odpowiedziami sugerującymi definitywne zakończenie lub nie zachodzenie danego zjawiska na poziomie komórkowym lub molekularnym. W przypadku nasion oddychanie komórkowe będzie zachodziło we wszystkich próbach, jednak na różnym poziomie. Dlatego też tak kategoryczne stwierdzenie może zostać uznane za błąd merytoryczny. Chyba, że ma Pan na myśli wyjęte z kontekstu, użyte przeze mnie sformułowanie "nie zachodzi w sposób / w stopniu istotnym" - nie stwierdzam tu kategorycznego braku zachodzenia danego procesu, jedynie wskazuję na jego nieistotny wpływ na wynik.
arteria
14.05.2026 - 11:20
Mam pytanie do zadania 23.2
Napisałam w zadaniu że zdanie jest fałszywe ponieważ podstawowa nisza ekologiczna zapewnia wszystkie optymalne warunki do życia i przeżywania organizmu a zachodnie wybrzeża antaltyku przez różne poziomy zasolenia i temperatur wpływają na przeżywalność krewetki
Nie odniosłam się do konkurencji niestety
Czy uważa Pan że moja odpowiedź byłaby punktowana?
Z góry dziękuję za odpowiedź
Dawid Pawlos
18.05.2026 - 4:08
Niestety nisza ekologiczna niczego nie "zapewnia" - jest to raczej zbiór czynników abiotycznych i biotycznych bądź ich zakresów, pozwalających na optymalny rozwój organizmu. Mówiąc obrazowo to taka "instrukcja obsługi" organizmu. Co najwyżej siedlisko bądź środowisko życia może "zapewnić" spełnienie warunków takiego optymalnego rozwoju. Sformułowanie odpowiedzi sugeruje zatem niezrozumienie czym jest nisza ekologiczna i przez to w mojej ocenie nie będzie punktowana.
OK2007
22.05.2026 - 21:17
Dzien dobry chcialam zapytać czy podane odpowiedzi byłyby uznane:
4.2 podałam taka że gram dodatnie maja grubsza sciane komorkowa a gram ujemne cieńsza
6.1 nie miały dostępu do wody która gdyby ja pobrały umożliwiłaby pęknięcie łupiny i dostanie się pozniej tlenu niezbędnego do przeprowadzania procesow katabolicznych
6.2 należało uwzględnić sucha mase ponieważ rosliny pobierają wode co może fałszować wynik uzyskanej na koniec masy powstałej w wyniku fotosyntezy lub oddychania komorkowego
8.3 nie, ponieważ do zarazenie nie moze dojsc przez drogę kropelkowa, ewentualnie można by się było zarazic przez transfuzje krwi
12.2 tmao zapobiega denaturacji CI2 poddawanego działaniu mocznika o stezeniu 8 mol/dm³
20.1 zeby szablaste powstały niezależnie od siebie u daleko spokrewnionych ze sobą thylacosmilus i smildon były przystosowaniem do środowiska w ktorych przebywaly
Z góry dziękuję za odpowiedź
Pozdrawiam
Dawid Pawlos
23.05.2026 - 16:34
Dzień dobry,
4.2 - użycie w pytaniu z czasownika operacyjnego "opisz" oraz wskazanie, że należy odnieść się do budowy struktur otaczających komórkę, można interpretować jako "zachętę" do odniesienia się do wielu struktur (liczba mnoga).
Z drugiej strony zgodnie z poleceniem należało opisać "różnicę", a nie "różnice", a w pytaniu (o nieco innej konstrukcji) o różnicę w budowie ściany komórkowej bakterii z informatora maturalnego CKE uznawało odniesienie się jedynie do obecności zewnętrznej błony.
Osobiście uznałbym taką odpowiedź, jednak trudno mi w sposób autorytatywny szacować jak będzie wyglądał oficjalny klucz CKE. Mimo wszystko, moim zdaniem w tym wypadku bezpieczniej było odnieść się do obu różnic, stąd sformułowanie mojej odpowiedzi.
6.1 - moim zdaniem odpowiedź jest przekombinowana. Zupełnie niepotrzebnie odniesiono się do dostępności tlenu, komplikując wyjaśnienie i tym samym możliwość jego pozytywnej oceny. Problem polega na tym, że sam proces pęcznienia nasienia pod wpływem wody nie zawsze jest wystarczający do pęknięcia łupiny nasiennej, a sama łupina nie stanowi zupełnie nieprzepuszczalnej bariery dla tlenu. Innymi słowy procesy kataboliczne rozpoczynają się tuż po kontakcie z wodą (wzrost zużycia tlenu przez nasiona wykrywalny jest w ciągu minut) - to dostępność wody, a nie tlenu je blokuje. Często dopiero wzrost zarodka oraz produkcja odpowiednich enzymów powodują pęknięcie łupiny nasiennej, z rzeczywiście zauważalnym ponownym wzrostem intensywności przemian katabolicznych (zużycia tlenu) tuż po przebiciu łupiny. W mojej ocenie przedstawiona odpowiedź bazuje na błędnych założeniach (pęcznienie powoduje pęknięcie łupiny i dopiero wtedy aktywowane są procesy kataboliczne), co można uznać za błąd merytoryczny. Ostateczna ocena odpowiedzi będzie pewnie zależała od wnikliwości egzaminatora, nie sądzę jednak, aby nawiązanie do tlenu miało swoje miejsce w oficjalnym kluczu od CKE.
6.2 - teoretycznie odpowiedź stara się celować w sedno sprawy, jednak: 1) nie odniesiono się do tego, że pobranie wody może być różne między próbami - moim zdaniem problemem nie jest pobieranie wody jako takie, tylko to, że jej pobrana (i tracona) ilość będzie różna między próbami, chociażby ze względu na różną jej dostępność. 2) masa nie będzie powstawała w wyniku oddychania komórkowego jak zasugerowano w odpowiedzi ("masy powstałej w wyniku (...) oddychania komórkowego") - stanowi to w mojej ocenie błąd merytoryczny.
8.3 - treść odpowiedzi jest merytorycznie poprawna, jednak droga kropelkowa to nie jedyna droga, jaką można się zarazić patogenem podczas kontaktu z drugą osobą, stąd w mojej ocenie taka odpowiedź nie jest rozstrzygająca. Informacja o możliwości zarażenia drogą transfuzji jest prawdziwa, jednak niczego nie wnosi w kontekście odpowiedzi na zadane pytanie.
12.2 - moim zdaniem jest to prawidłowa odpowiedź.
20.1 - osobiście uznałbym taką odpowiedź.
Strony