Biologia - Matura Maj 2016, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 21.

Kategoria: Układ pokarmowy i żywienie Typ: Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Podaj/wymień

Niektóre enzymy wytwarzane są w komórkach w formie nieaktywnej. Ich aktywacja wymaga udziału określonych czynników i czasem zachodzi dopiero w miejscu docelowego działania – poza komórką, w której doszło do syntezy białka. Takim enzymem jest chymotrypsyna α, wytwarzana w postaci nieaktywnego chymotrypsynogenu.
Na schemacie przedstawiono proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α (cyframi oznaczono kolejne aminokwasy w łańcuchach polipeptydowych). Łańcuchy polipeptydowe (A–C) są połączone ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi, czego nie zaznaczono na schemacie.

a)Na podstawie analizy schematu podaj dwie różnice w budowie między chymotrypsynogenem a chymotrypsyną α. W odpowiedzi uwzględnij oba porównywane związki chemiczne.
b)Podaj nazwę narządu, w którym odbywa się aktywacja chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α, i na podstawie schematu uzasadnij, dlaczego aktywacja chymotrypsynogenu odbywa się w tym narządzie.

Rozwiązanie

a)
(0−2)

Schemat punktowania
2 p. – za poprawne podanie dwóch różnic w budowie między chymotrypsynogenem i chymotrypsyną α, uwzględniające budowę obu porównywanych związków chemicznych.
1 p. – za poprawne podanie tylko jednej różnicy w budowie między chymotrypsynogenem i chymotrypsyną α, uwzględniające budowę obu porównywanych związków chemicznych.
0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  1. Chymotrypsynogen zbudowany jest z pojedynczego polipeptydu / łańcucha polipeptydowego, natomiast w skład chymotrypsyny α wchodzą trzy (krótsze) polipeptydy / łańcuchy polipeptydowe.
  2. Chymotrypsynogen składa się z 245 aminokwasów, a chymotrypsyna α zawiera w sumie 241 aminokwasów (cztery aminokwasy zostały wycięte podczas aktywacji) / jest krótsza o cztery aminokwasy / dwa dipeptydy.

Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zawierających stwierdzenie, że chymotrypsynogen różni się od chymotrypsyny α obecnością mostków disiarczkowych. Nie uznaje się w porównaniu liczby łańcuchów określenia „kilka” zamiast „trzy”.

b)
(0−1)

Schemat punktowania
1 p. – za poprawne podanie nazwy narządu – dwunastnicy (jelita cienkiego), w którym zachodzi proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α i uzasadnienie odpowiedzi obecnością trypsyny w tym narządzie.
0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Przykładowa odpowiedź
Aktywacja chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α odbywa się w dwunastnicy / jelicie cienkim, ponieważ do zapoczątkowania procesu aktywacji niezbędna jest trypsyna, która występuje w tym narządzie / w tej części przewodu pokarmowego.

Komentarz wideo

Film do tego zadania jeszcze nie powstał. Kliknij poniższy przycisk, jeżeli chcesz aby Powtórka z biologii stworzyła komentarz wideo do tego zadania. Kliknięcie zwiększy szansę na powstanie takiego materiału w pierwszej kolejności.

Wysłano zgłoszenie. Subskrybuj nas aby być na bieżąco:

Więcej informacji o komentarzach wideo i ich dostępności Przeglądaj zadania z komentarzami wideo