Na rysunku przedstawiono główne etapy ekspresji informacji genetycznej.
Na podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, C.A. Ville, Biologia. Warszawa 1996, s. 279.
a)
Korzystając z informacji podanych na rysunku i własnej wiedzy, oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wpisz znak X w odpowiednie komórki tabeli.
Lp.
Informacja
Prawda
Fałsz
1.
Każda z nici DNA oraz nić mRNA zbudowane są z podobnych podjednostek chemicznych połączonych ze sobą za pomocą takich samych wiązań kowalencyjnych.
2.
Dwuniciowy DNA oraz mRNA zbudowane są z nukleotydów purynowych i pirymidynowych, a stosunek ilościowy tych nukleotydów w obu kwasach wynosi 1 : 1.
3.
Strukturę przestrzenną DNA i mRNA stabilizują wiązania wodorowe pomiędzy komplementarnymi zasadami azotowymi nukleotydów.
b)
Stosując oznaczenia literowe zasad azotowych, podaj kodon 2 i kodon 3 w mRNA oraz w nici matrycowej DNA.
c)
Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania.
Na podstawie przedstawionego schematu ekspresji informacji genetycznej można
stwierdzić, że
podczas transkrypcji trójkowy kod genetyczny ulega rozszyfrowaniu.
podczas translacji dany kodon znajdujący się w DNA zostaje odczytany dwa razy.
podczas transkrypcji – mimo zmiany zapisu informacji genetycznej – nie zmienia się jej sens.
zmiana nukleotydu w danym kodonie powoduje zmianę jednego aminokwasu w białku.
Rozwiązanie
a)
(0-1)
1. P; 2. F; 3. F
b)
(0-1)
Kodon 2 w mRNA: ACU
Kodon 2 w DNA: TGA
Kodon 3 w mRNA: UGC
Kodon 3 w DNA: ACG
c)
(0-1)
C
Wskazówki
a)
Mimo że znasz już budowę DNA i RNA (mRNA), to przeanalizuj rysunek niezbędny
do realizacji tego polecenia. Zwróć uwagę na symbole graficzne poszczególnych
nukleotydów wchodzących w skład DNA i mRNA. Przypomnij sobie, że w obu rodzajach
cząsteczek występują nukleotydy z zasadami azotowymi należącymi do puryn i pirymidyn,
a nukleotydy te łączą się ze sobą kowalencyjnie i tak powstaje nić polinukleotydowa.
Koniecznie pamiętaj o dwuniciowej strukturze DNA i o jednoniciowej strukturze mRNA.
W przypadku dwuniciowej cząsteczki DNA pamiętaj o tym, w jaki sposób nici te są ze sobą
połączone (utrzymywane razem) w formie dwuniciowej cząsteczki. Popatrz jeszcze raz
na rysunek i zauważ, która nić polinukleotydowa DNA jest wykorzystywana w pierwszym
etapie ekspresji informacji genetycznej, i w jaki sposób. Następnie przyjrzyj się cząsteczce
mRNA oraz zobacz, jaką rolę pełni ona w drugim etapie ekspresji informacji genetycznej.
b)
Rozwiązując to polecenie, przypomnij sobie i zastosuj regułę komplementarności zasad
azotowych występujących w nukleotydach DNA oraz w nukleotydach RNA. W tym celu
uważnie przyjrzyj się symbolom graficznym tych zasad (nukleotydów) zastosowanym
na rysunku. Po odszukaniu kodonów nr 2 i 3 w DNA oraz w mRNA, uważnie sprawdzaj
w każdym z nich symbole graficzne kolejnych trzech nukleotydów. Zastosuj regułę
komplementarności zasad azotowych między cząsteczkami: DNA i RNA.
c)
W realizacji tego polecenia korzystaj z wiedzy o przebiegu pierwszego etapu ekspresji
informacji genetycznej – syntezie mRNA (transkrypcji) oraz o drugim etapie – translacji,
czyli biosyntezie białka. Naturalne jest więc wykorzystanie wiedzy o kodzie genetycznym.
Zwróć uwagę na sformułowania: rozszyfrowanie kodu genetycznego oraz odczytywanie
kodonu. Podczas zastanawiania się nad poprawnością kolejnych wariantów zakończenia
zdania, korzystaj z pomocy w postaci informacji podanych na schemacie.
Zgłaszanie uwagi / błędu
Aktywuj BiologHelp+ i uzyskaj pełny dostęp do dodatkowych funkcji serwisu