Chemia - Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 19.
W pewnych warunkach sole sodu i potasu kwasów karboksylowych ulegają w roztworach wodnych reakcji, która zachodzi zgodnie z poniższym równaniem.
2R−COOK + 2H2O → R−R + 2CO2 + 2KOH + H2
Tę przemianę stosuje się do otrzymywania symetrycznych alkanów prostych i rozgałęzionych. Jednak gdy rozgałęzienie znajduje się przy atomie węgla związanym z grupą karboksylową, reakcja przebiega z małą wydajnością lub nie zachodzi.
19.1. (0–1)
Przeprowadzono opisaną reakcję i w jej wyniku otrzymano alkan o czterech atomach węgla w cząsteczce.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu karboksylowego, którego soli użyto do reakcji.
Wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu karboksylowego:
19.2. (0–1)
Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) oraz szkieletowe wybranych izomerycznych alkanów o wzorze sumarycznym C8H18.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W reakcji opisanej w informacji wstępnej można z największą wydajnością otrzymać związek
- I.
- II.
- III.
- IV.
Rozwiązanie
19.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru półstrukturalnego kwasu karboksylowego.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu karboksylowego:
CH3−CH2−COOH
19.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C