Chemia - Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 12.
Wzór szkieletowy związku organicznego odzwierciedla kształt jego łańcucha węglowego. We wzorze tym nie zaznacza się atomów węgla i połączonych z nimi atomów wodoru, lecz rysuje się szkielet węglowy w postaci linii łamanych z uwzględnieniem wiązań wielokrotnych, podaje się wzory grup funkcyjnych oraz symbole podstawników (atomów) innych niż wodór. Czasami we wzorze tym uwzględnia się wybrany atom węgla.
Cyklopentolat to lek stosowany w okulistyce. Jego roztwór podaje się przed zabiegami i badaniami okulistycznymi, ponieważ wykazuje mniej działań niepożądanych w porównaniu ze stosowaną wcześniej atropiną. Poniżej przedstawiono wzór szkieletowy cyklopentolatu.
12.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Podaj stopnie utlenienia oraz typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomów węgla oznaczonych literami a i b we wzorze cząsteczki cyklopentolatu.
| Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
| Carbon atom 𝒂 | ||
| Carbon atom 𝒃 |
12.2. (0–1)
Cyklopentolat poddano hydrolizie w odpowiednich warunkach w środowisku kwasowym. W wyniku reakcji otrzymano dwa produkty organiczne, z których jeden był związkiem jonowym.
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) kationu powstałego w tej reakcji.
Rozwiązanie
12.1. (0–2)
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny albo jednego wiersza tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
| Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
| Carbon atom 𝒂 | (+) III | sp2 |
| Carbon atom 𝒃 | (+) I | sp3 |
12.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – narysowanie poprawnego wzoru kationu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
