Chemia - Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 20.
O dwóch węglowodorach X i Y wiadomo, że:
- są izomerami
- cząsteczka każdego z nich zawiera łącznie 15 atomów węgla i wodoru.
W tabeli podano informacje dotyczące budowy cząsteczki węglowodoru X.
| Liczba wiązań | Liczba atomów węgla | |||
|---|---|---|---|---|
| 𝜎 | 𝜋 | I-rzędowych | II-rzędowych | III-rzędowych |
| 15 | 0 | 1 | 3 | 1 |
Węglowodór Y reaguje z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu, a organicznym produktem tej reakcji jest 2-metylobutano-1,2-diol. W reakcji tego węglowodoru z wodą powstaje mieszanina produktów.
20.1. (0–1)
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony węglowodoru X.
20.2. (0–1)
Napisz wzory produktów opisanej reakcji węglowodoru Y z wodą. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
produkt główny
produkt uboczny
20.3. (0–1)
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.
Reakcja węglowodoru Y z wodą to reakcja
| A. | substytucji, | która przebiega według mechanizmu | 1. | elektrofilowego. |
| 2. | nukleofilowego. | |||
| B. | addycji, | |||
| 3. | rodnikowego. |
Rozwiązanie
20.1. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Uwaga: Wzór uproszczony lub szkieletowy należy uznać za poprawny.
20.2. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie dwóch wzorów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
20.3. (0–1)
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B1