Biologia - Matura Czerwiec 2014, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 3.
| a) | W wyznaczone miejsca (1–3) wpisz nazwy białek, które pełnią wskazane funkcje w organizmie człowieka. Wybierz po jednej nazwie z niżej wymienionych. |
fibrynogen, kolagen, miozyna, mioglobina, hemoglobina
- Jest głównym składnikiem tkanki łącznej
- Bierze udział w procesie krzepnięcia krwi
- Magazynuje tlen w mięśniach
| b) | Uzupełnij tabelę dotyczącą enzymów trawiących białka w przewodzie pokarmowym człowieka. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy narządów, w których wymienione enzymy są wytwarzane oraz nazwy odcinków przewodu pokarmowego, w których one działają. |
| Enzym | Narząd, w którym enzym jest wytwarzany | Odcinek przewodu pokarmowego, w którym enzym działa | |
|---|---|---|---|
| 1. | pepsyna | ||
| 2. | trypsyna |
Rozwiązanie
Za wszystkie trzy poprawne przyporządkowania białek do ich funkcji – 1 pkt
Poprawna odpowiedź:
- kolagen
- fibrynogen
- mioglobina
Za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli uwzględniających nazwę narządu
oraz odcinek przewodu pokarmowego – 2 pkt
Za poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – 1 pkt
| Enzym | Narząd, w którym enzym jest wytwarzany | Odcinek przewodu pokarmowego, w którym enzym działa | |
|---|---|---|---|
| 1. | pepsyna | gruczoły żołądkowe | żołądek |
| 2. | trypsyna | trzustka | dwunastnica/jelito cienkie |
Uwagi od BiologHelp:
W mojej ocenie konstrukcja tabeli może być myląca. Mówiąc o narządach układu pokarmowego, zazwyczaj nie mamy na myśli gruczołów zlokalizowanych w obrębie ściany przewodu pokarmowego. W literaturze, w ramach omawiania budowy układu pokarmowego, najczęściej wyróżnia się bowiem przewód pokarmowy podzielony na odcinki oraz gruczoły położone poza jego obrębem. W randze narządów ujmuje się zwykle właśnie te gruczoły, takie jak trzustka lub ewentualnie poszczególne odcinki przewodu pokarmowego, jednak nie spotkałem się z podnoszeniem do rangi oddzielnego narządu gruczołów żołądkowych.
Kolejną kwestią, którą należałoby poruszyć, jest istniejący, kliniczny podział przewodu pokarmowego na odcinki: górny i dolny. W zadaniu nie sprecyzowano, jak szczegółowego podziału przewodu pokarmowego powinniśmy użyć. W związku z nieprecyzyjną konstrukcją polecenia należałoby więc dopuścić więcej możliwych odpowiedzi.
Jest to kolejne zadanie CKE, w którym pojęcie „narząd” stosowane jest dość swobodnie i nie do końca spójnie z jego użyciem w literaturze (por. zadanie 3.3 z maja 2024, formuła 2023, gdzie za narząd układu oddechowego owadów uznano tracheole - końcowe odcinki systemu tchawkowego).
