Chemia - Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 9.

Kategoria: Układ okresowy pierwiastków Energetyka reakcji Wodorki Typ: Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Narysuj/zapisz wzór Napisz równanie reakcji

W tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa.


HF	HCl	HBr	HI
20 °C	−85 °C	−67 °C	−35 °C

Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

9.1. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.


1.	Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.	P	F
2.	Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.	P	F

9.2. (0–1)

Podczas tworzenia – w fazie gazowej – 3,01 ∙ 10²³ cząsteczek jednego z wodorków pierwiastków grupy 17. wydziela się 18,15 kJ energii.

Zidentyfikuj ten wodorek i napisz jego wzór.

9.3. (0–1)

Jeden z kwasów fluorowcowodorowych HX reaguje z tlenkiem krzemu(IV), a produktem reakcji jest m.in. związek SiX₄ .

Zidentyfikuj ten kwas i napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku krzemu(IV) z tym kwasem.

Rozwiązanie

9.1. (0–1)

Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
PF

9.2. (0–1)

Zasady oceniania
1 pkt – napisanie poprawnego wzoru zidentyfikowanego wodorku.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
HBr

9.3. (0–1)

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
4HF + SiO₂ → SiF₄ + 2H₂O