Zadania maturalne z chemii

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 5. (2 pkt)

W warunkach standardowych metale pierwszej grupy układu okresowego są ciałami stałymi. Gwałtownie reagują z wodą, a jednym z produktów tych reakcji jest wodór. Wszystkie metale z pierwszej grupy reagują z tlenem. Produktem spalania litu jest tlenek litu (Li₂O), sodu – nadtlenek sodu (Na₂O₂), a potasu – ponadtlenek potasu (KO₂). W reakcji z wodorem lit, sód i potas tworzą wodorki o budowie jonowej, które zalicza się do zasadowych. W reakcji z wodą metale te tworzą wodne roztwory wodorotlenków.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger et al., Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.

Napisz następujące równania reakcji:

równanie reakcji w formie cząsteczkowej otrzymywania nadtlenku sodu (Reakcja 1)
równanie reakcji w formie jonowej wodorku potasu z wodą (Reakcja 2).

Reakcja 1:

Reakcja 2:

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 6. (2 pkt)

Niemetale Reakcje utleniania i redukcji - ogólne Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Napisz równanie reakcji

Uczeń otrzymał polecenie przeprowadzenia doświadczenia, w którym zachodziła reakcja redoks.
Jako utleniacza uczeń mógł użyć manganianu(VII) potasu lub dichromianu(VI) sodu. Zgodnie z instrukcją nauczyciela reduktorem w doświadczeniu miał być roztwór siarczanu(IV) sodu, a reakcja miała zostać przeprowadzona w środowisku kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,1 mol · dm⁻³. Poniższe zdjęcia przedstawiają początkową (zdjęcie 1) i końcową (zdjęcie 2) fazę doświadczenia.

6.1. (0–1)

Nauczyciel stwierdził, że doświadczenie zostało przeprowadzone niepoprawnie.

Wyjaśnij, na czym polegał błąd ucznia.

Wyjaśnienie:

6.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej równanie reakcji, którą przeprowadził uczeń.

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 7. (2 pkt)

Tlenki Identyfikacja związków nieorganicznych Napisz równanie reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Aby zidentyfikować cztery tlenki, zbadano ich wybrane właściwości fizyczne i chemiczne. Tlenki wybrano spośród poniższych związków.

tlenek sodu

tlenek cynku

tlenek miedzi(II)

tlenek krzemu(IV)

tlenek fosforu(V)

tlenek chromu(VI)

Następnie przeprowadzono doświadczenie, w którym:

określono barwę poszczególnych tlenków
porcję każdego tlenku wprowadzono (osobno) do probówki z wodą, po czym zanurzono w niej uniwersalny papierek wskaźnikowy
tlenki, które nie uległy rozpuszczeniu w wodzie, poddano działaniu stężonego roztworu NaOH oraz kwasu solnego.

Wyniki przeprowadzonego doświadczenia przedstawiono w tabeli.

7.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory chemiczne tlenków oznaczonych numerami 1., 2. i 4.

	Tlenek 1.	Tlenek 2.	Tlenek 4.
Wzór chemiczny

7.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji tlenku 3. z roztworem wodorotlenku sodu.

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 8. (3 pkt)

Bilans elektronowy Napisz równanie reakcji

Zdjęcie A ilustruje wygląd probówki z wodnym roztworem pewnej soli potasu zawierającej mangan. Do tej probówki dodano wodny roztwór siarczanu(IV) potasu, a następnie jej zawartość wymieszano. Wygląd probówki po reakcji przedstawiono na zdjęciu B.

Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Uwzględnij, że reakcja zachodzi w środowisku obojętnym. Uzupełnij wzory reagentów i współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie reakcji redukcji:

Równanie reakcji utleniania:

+ K₂SO₃ + H₂O → + K₂SO₄ + KOH

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 9. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Energetyka reakcji Wodorki Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Narysuj/zapisz wzór Napisz równanie reakcji

W tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa.


HF	HCl	HBr	HI
20 °C	−85 °C	−67 °C	−35 °C

Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

9.1. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.


1.	Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.	P	F
2.	Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.	P	F

9.2. (0–1)

Podczas tworzenia – w fazie gazowej – 3,01 ∙ 10²³ cząsteczek jednego z wodorków pierwiastków grupy 17. wydziela się 18,15 kJ energii.

Zidentyfikuj ten wodorek i napisz jego wzór.

9.3. (0–1)

Jeden z kwasów fluorowcowodorowych HX reaguje z tlenkiem krzemu(IV), a produktem reakcji jest m.in. związek SiX₄ .

Zidentyfikuj ten kwas i napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku krzemu(IV) z tym kwasem.

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 9. (4 pkt)

Stechiometryczny stosunek reagentów Metale Napisz równanie reakcji Oblicz

Nadtlenek sodu – Na₂O₂ – powstaje w wyniku spalania metalicznego sodu. Zawiera aniony nadtlenkowe O^2–₂ i wykazuje silne działanie utleniające. Pod wpływem tlenku węgla(IV) ulega dysproporcjonowaniu na tlen i anion tlenkowy, który z CO₂ tworzy anion węglanowy. Taki proces wykorzystuje się do oczyszczania powietrza w okrętach podwodnych i w aparatach do oddychania.

Potas, rubid i cez w wyniku spalania w tlenie tworzą ponadtlenki o wzorze ogólnym MeO₂. Te związki zawierają jon ponadtlenkowy O^–₂ , uboższy o jeden elektron w porównaniu z jonem nadtlenkowym O^–₂.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

9.1. (0–2)

Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji:

spalania metalicznego sodu w tlenie – reakcja 1.
nadtlenku sodu z tlenkiem węgla(IV) – reakcja 2.

Reakcja 1.

Reakcja 2.

9.2. (0–2)

Ponadtlenki są bardzo silnymi utleniaczami. Reagują energicznie z wodą, w wyniku czego tworzą przejściowy anion wodoronadtlenkowy HO^–₂:

2O^–₂ + H₂O → O₂ + HO^–₂ + OH^–

Ten anion rozkłada się powoli, z wydzieleniem tlenu:

2HO^–₂ → 2OH^– + O₂

Na podstawie: F.A. Cotton, G. Wilkinson, P.L. Gaus, Chemia nieorganiczna, Warszawa 2013.

Do 200 cm³ wody wprowadzono 355 g ponadtlenku potasu. Oblicz sumaryczną objętość tlenu (w przeliczeniu na warunki normalne) powstałego w chwili, w której wydajność pierwszej reakcji wynosiła 100 %, a wydajność drugiej reakcji – 80 %.

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 9. (2 pkt)

Budowa i działanie ogniw Napisz równanie reakcji Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W warunkach standardowych zbudowano ogniwo galwaniczne zgodnie ze schematem przedstawionym poniżej.

Pt | Fe³⁺, Fe²⁺ || Cr₂O^2–₇, Cr³⁺, H⁺ | Pt

9.1. (0–1)

Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tym ogniwie podczas jego pracy.

9.2. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.


1.	W warunkach standardowych siła elektromotoryczna opisanego ogniwa jest równa 0,589 V.	P	F
2.	W trakcie pracy ogniwa w przestrzeni katodowej wzrasta stężenie jonów Cr₂O^2–₇	P	F

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Sole Napisz równanie reakcji

Na zdjęciach obok przedstawiono przebieg doświadczenia, w którym do wodnego roztworu soli znajdującego się w probówce wkraplano pipetą wodny roztwór innej soli (zdjęcie 1.) i zaobserwowano zmianę pokazaną na zdjęciu 2.

Spośród substancji wymienionych niżej wybierz te, których roztwory zostały użyte w opisanym doświadczeniu. Zaznacz wzory odpowiednich soli. Następnie napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.

Sól w roztworze w pipecie:

KCl

K₂CrO₄

Fe(NO₃)₃

K₂Cr₂O₇

Sól w roztworze w probówce:

CuSO₄

Cr(NO₃)₃

AgNO₃

(NH₄)₂SO₄

Równanie zachodzącej reakcji:

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Reakcje utleniania i redukcji - ogólne Napisz równanie reakcji Podaj/wymień

Poniższe zdjęcia, ustawione w przypadkowej kolejności, pokazują wygląd probówek podczas doświadczenia, którego celem było zbadanie właściwości związków manganu.

10.1 (0–1)

Uzupełnij opis doświadczenia. Wpisz we właściwe miejsca odpowiedni numer zdjęcia.

W jednej probówce przygotowano wodny roztwór manganianu(VII) potasu (zdjęcie ), a w kolejnej probówce – roztwór siarczanu(VI) manganu(II) z dodatkiem kwasu siarkowego(VI) (zdjęcie ). Zawartość tych probówek wymieszano i zaobserwowano pojawienie się barwy charakterystycznej dla jonów Mn³⁺. Po chwili wygląd mieszaniny reakcyjnej zaczął się zmieniać, co potwierdziło obecność w niej związku manganu(IV) (zdjęcie ).

10.2 (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której powstał jon Mn³⁺.

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Węglowodory alifatyczne Napisz równanie reakcji

Jedną z metod otrzymywania alkenów jest reakcja eliminacji, w której odpowiednia monobromopochodna alkanu reaguje z alkoholowym roztworem KOH w podwyższonej temperaturze.

W wyniku powyższej reakcji eliminacji otrzymano alken o następującym wzorze:

Uzupełnij poniższy schemat wzorami odpowiednich substancji, tak aby powstało równanie reakcji eliminacji, w której produktem jest powyższy alken. Podaj nazwę systematyczną tego alkenu.

Nazwa alkenu: