Zadania maturalne z chemii

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 5. (2 pkt)

W warunkach standardowych metale pierwszej grupy układu okresowego są ciałami stałymi. Gwałtownie reagują z wodą, a jednym z produktów tych reakcji jest wodór. Wszystkie metale z pierwszej grupy reagują z tlenem. Produktem spalania litu jest tlenek litu (Li₂O), sodu – nadtlenek sodu (Na₂O₂), a potasu – ponadtlenek potasu (KO₂). W reakcji z wodorem lit, sód i potas tworzą wodorki o budowie jonowej, które zalicza się do zasadowych. W reakcji z wodą metale te tworzą wodne roztwory wodorotlenków.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger et al., Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.

Napisz następujące równania reakcji:

równanie reakcji w formie cząsteczkowej otrzymywania nadtlenku sodu (Reakcja 1)
równanie reakcji w formie jonowej wodorku potasu z wodą (Reakcja 2).

Reakcja 1:

Reakcja 2:

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 9. (3 pkt)

Układ okresowy pierwiastków Energetyka reakcji Wodorki Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Narysuj/zapisz wzór Napisz równanie reakcji

W tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia wodorków pierwiastków grupy 17. pod ciśnieniem 1013 hPa.


HF	HCl	HBr	HI
20 °C	−85 °C	−67 °C	−35 °C

Te wodorki dobrze rozpuszczają się w wodzie, a ich wodne roztwory to kwasy fluorowcowodorowe.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

9.1. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.


1.	Wyższa temperatura wrzenia fluorowodoru niż pozostałych fluorowcowodorów jest wynikiem występowania wiązań wodorowych między cząsteczkami tego związku.	P	F
2.	Moc kwasów HF, HCl, HBr i HI maleje ze wzrostem promienia atomowego fluorowca.	P	F

9.2. (0–1)

Podczas tworzenia – w fazie gazowej – 3,01 ∙ 10²³ cząsteczek jednego z wodorków pierwiastków grupy 17. wydziela się 18,15 kJ energii.

Zidentyfikuj ten wodorek i napisz jego wzór.

9.3. (0–1)

Jeden z kwasów fluorowcowodorowych HX reaguje z tlenkiem krzemu(IV), a produktem reakcji jest m.in. związek SiX₄ .

Zidentyfikuj ten kwas i napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji tlenku krzemu(IV) z tym kwasem.

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2023, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 3. (2 pkt)

Wodorki Podaj/wymień Napisz równanie reakcji

Wodorki to związki chemiczne wodoru z innymi pierwiastkami chemicznymi. Wodorki można podzielić między innymi na wodorki metali i niemetali, a także na wodorki zasadowe, kwasowe i obojętne, zgodnie z ich charakterem chemicznym.

3.1. (0–1)

Uporządkuj następujące wodorki

LiH,

HBr,

NH₃,

H₂S

zgodnie ze wzrostem ich charakteru zasadowego.

3.2. (0–1)

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji wodorku litu z wodą.

Matura Lipiec 2020, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 7. (1 pkt)

Wodorki Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Jodowodór HI, metan CH₄ i siarkowodór H₂S mają budowę kowalencyjną. Wszystkie te wodorki w warunkach normalnych są gazami.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.


1.	Różnica elektroujemności – w skali Paulinga – między atomem wodoru a atomem niemetalu w tych wodorkach jest różna.	P	F
2.	Wszystkie wymienione wodorki bardzo dobrze rozpuszczają się w wodzie.	P	F
3.	Spośród wymienionych wodorków największą zdolność do odszczepiania protonu w roztworze wodnym wykazuje jodowodór.	P	F

Matura Maj 2015, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 22. (1 pkt)

Wodorki Napisz równanie reakcji

Krzem ulega reakcji z roztworami wodorotlenków litowców, w wyniku czego tworzy krzemiany litowców o wzorze ogólnym Me₂SiO₃. Krzem tworzy z wodorem związki zwane silanami, których struktura jest analogiczna do struktury węglowodorów nasyconych i wyraża się ogólnym wzorem Si_nH_{2n + 2}. Cząsteczka najprostszego silanu zawiera jeden atom krzemu. Wszystkie silany są nietrwałe w obecności tlenu – ich pary zapalają się w zetknięciu z powietrzem.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Napisz, stosując wzór ogólny silanów, równanie reakcji ich całkowitego spalania.

Zbiór zadań CKE, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 126. (1 pkt)

Wodorki Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji

Siarkowodór otrzymywany jest w laboratorium w reakcji kwasu solnego z siarczkiem żelaza(II). Reakcja ta przebiega zgodnie z równaniem:

FeS(s) + 2HCl(aq) → FeCl₂ (aq) + H₂S(g)

Tak otrzymany gazowy siarkowodór wykorzystuje się w analizie chemicznej do wytrącania osadów trudno rozpuszczalnych siarczków, np. siarczku cynku. Gdy wodny roztwór, w którym znajdują się jony cynku, nasyca się siarkowodorem, zachodzi reakcja opisana równaniem:

Zn²⁺ + H₂S → ZnS ↓ + 2H⁺

Po zakończeniu reakcji biały osad siarczku cynku odsącza się na sączku z bibuły, przemywa i umieszcza wraz z sączkiem w uprzednio zważonym porcelanowym tyglu. Następnie spala się sączek i praży osad w temperaturze 900°C aż do uzyskania stałej masy. Podczas prażenia osad siarczku cynku przechodzi w tlenek cynku zgodnie z równaniem:

2ZnS + 3O₂ → 2ZnO + 2SO₂ ↑

Znając masę otrzymanego tlenku cynku, można obliczyć masę cynku, który znajdował się w badanym roztworze.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Chemiczne metody analizy ilościowej, t. 2, Warszawa 1998, s. 174–175

Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg przedstawiono na poniższym rysunku.

Napisz, jakie zmiany zaobserwowano w czasie doświadczenia w kolbie I i II.