W tworzeniu organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO) wykorzystuje się kilka
metod. Poniżej podano opis trzech metod stosowanych przy tworzeniu GMO.
Wybierz i podkreśl opis, który przedstawia wprowadzenie obcego DNA za pomocą wektora biologicznego.
Pod wpływem impulsów elektrycznych następuje naruszenie struktury błony komórkowej
i powstają w niej pory, przez które fragmenty obcego DNA mogą przeniknąć do wnętrza
modyfikowanej komórki.
Bakterie z rodzaju Agrobacterium mogą wprowadzać swoje DNA z dodatkiem wybranych
genów do wnętrza modyfikowanych komórek roślin dwuliściennych.
Mikroskopijnej wielkości kulki z wolframu lub złota są opłaszczane (owijane) wybranymi
fragmentami DNA, a następnie „wstrzeliwane” do wnętrza modyfikowanych komórek.
Przykładem współżycia opartego na obustronnej korzyści jest symbioza niektórych gatunków
akacji i żyjących na nich mrówek. Akacje mają duże, wypełnione miękką tkanką ciernie,
w których mrówki drążą komory mieszkalne. Dla mrówek podstawowym źródłem białka
i tłuszczu są specjalne ciałka wyrastające na zakończeniach pierzastych liści akacji, a źródłem
cukru – wydzielina powstająca u nasady jej ogonków liściowych. Mrówki patrolują liście oraz
gałęzie akacji i atakują każdego roślinożercę próbującego zjadać liście lub korę drzewa, niszczą
również każdą obcą roślinę dotykającą drzewa akacjowego, oczyszczają też z roślinności
powierzchnię ziemi wokół drzewa, na którym żyją.
Na podstawie informacji z tekstu wymień dwie korzyści odnoszone przez populację mrówek w opisanej symbiozie.
W roku 1652 do Afryki Południowej przybyła grupa imigrantów, wśród których był Holender
cierpiący na chorobę Huntingtona. Choroba ta warunkowana jest przez dominujący gen
autosomalny. Objawy tej choroby pojawiają się najczęściej po 40. roku życia i polegają
na zaburzeniach w funkcjonowaniu układu nerwowego, które nieuchronnie prowadzą
do śmierci. Do dnia dzisiejszego choroba ta często występuje w populacji Afrykanerów.
Na podstawie informacji zawartych w tekście i własnej wiedzy:
a)
Zaznacz właściwe zakończenie zdania.
Duża częstość występowania choroby Huntingtona u współczesnych Afrykanerów to skutek rozwoju nowej populacji w wyniku
efektu założyciela.
efektu wąskiego gardła.
b)
Wyjaśnij, dlaczego, mimo że nosiciele tego genu umierają, dobór naturalny nie wyeliminował go z populacji.
Przedział między najwyższą i najniższą wartością czynnika środowiska, w którym organizm
jest w stanie funkcjonować, nazywa się zakresem tolerancji ekologicznej. Organizmy
wskaźnikowe charakteryzują się wąskim zakresem tolerancji na określony czynnik
środowiska i są wykorzystywane w praktyce do określania stanu środowiska ze względu
na ten czynnik.
Poniżej schematycznie przedstawiono zakresy tolerancji na zasolenie i temperaturę organizmów czterech gatunków oznaczonych numerami I, II, III, IV.
a)
Wybierz dwa gatunki spośród I–IV, które mogą być wykorzystane jako organizmy wskaźnikowe do oceny stanu środowiska ze względu na określony czynnik. Każdemu gatunkowi przyporządkuj nazwę odpowiedniego czynnika.
Organizmy gatunku , czynnik środowiska .
Organizmy gatunku , czynnik środowiska .
b)
Wybierz gatunek, który na pewno nie może być wykorzystany do oceny stanu środowiska. Odpowiedź uzasadnij.
Leśnicy z Nadleśnictwa Zamrzenica w Borach Tucholskich, gdzie populacja cisa (Taxus baccata) należy wciąż do najliczniejszych w Europie, realizują projekt ochrony tego gatunku.
W latach 2005–2008 zwiększono obszar rezerwatu w Wierzchlesie do prawie 90 hektarów,
zbudowano kładkę nad torfowiskiem oraz wykonano nowe ogrodzenie, chroniące cisy przed
żerującymi na nich jeleniami. Wytypowano obszary, na których obserwuje się kiełkowanie
i wzrost siewek cisa. Okolice rezerwatu obsadzane są dwuletnimi sadzonkami cisów
wyhodowanymi z nasion pochodzących z rezerwatu.
Przyporządkuj opisane działania leśników, realizowane w ramach programu ochrony cisów, do podanych niżej form ochrony przyrody.
