Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań - 417

Strony

11

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 9. (2 pkt)

Budowa i działanie ogniw Napisz równanie reakcji Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W warunkach standardowych zbudowano ogniwo galwaniczne zgodnie ze schematem przedstawionym poniżej.

Pt | Fe3+, Fe2+ || Cr2O2–7, Cr3+, H+ | Pt

9.1. (0–1)

Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tym ogniwie podczas jego pracy.

9.2. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. W warunkach standardowych siła elektromotoryczna opisanego ogniwa jest równa 0,589 V. P F
2. W trakcie pracy ogniwa w przestrzeni katodowej wzrasta stężenie jonów Cr2O2–7 P F
12

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 10. (3 pkt)

Stechiometryczny stosunek reagentów Energetyka reakcji Szybkość reakcji Podaj/wymień Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Amoniak można otrzymać w wyniku reakcji azotu z wodorem w podwyższonej temperaturze:

N2 (g) + 3H2 (g) ⇄ 2NH3 (g)   Δ𝐻 = –91,9 kJ

Przeprowadzono doświadczenie, w którym do reaktora o stałej pojemności wprowadzono pewne ilości wodoru oraz azotu i pozostawiono mieszaninę do czasu ustalenia się stanu równowagi. Reaktor był izolowany termicznie – wymiana energii na sposób ciepła między reaktorem a otoczeniem była niemożliwa. Po ustaleniu się stanu równowagi temperatura w reaktorze wynosiła 240 °C.

Po 40 minutach od ustalenia się stanu równowagi do układu wprowadzono dodatkową ilość jednego z substratów ogrzanego do temperatury 240 °C (wprowadzenie reagenta do układu początkowo nie spowodowało zmiany temperatury). W kolejnych minutach zarejestrowano zmiany stężeń wszystkich reagentów – patrz wykres. Zaobserwowano także powolną zmianę temperatury w reaktorze.

10.1. (0–1)

Zidentyfikuj reagenty A, B i C. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory: N2, H2 , NH3.

A:
B:
C:

10.2. (0–1)

Rozstrzygnij, czy temperatura w reaktorze między 40. a 80 . minutą malała, czy – rosła. Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

10.3. (0–1)

W 80. minucie prowadzonego doświadczenia w układzie ustalił się stan równowagi dynamicznej, co oznacza, że szybkość reakcji tworzenia amoniaku jest taka sama jak szybkość reakcji do niej odwrotnej.

Rozstrzygnij, czy zastosowanie poniższych czynników poskutkuje zwiększeniem szybkości reakcji rozkładu amoniaku, biegnącej w opisanym układzie. Zaznacz TAK, jeśli dany czynnik spowoduje zwiększenie szybkości reakcji rozkładu, albo NIE – jeśli tego nie spowoduje.

Ochłodzenie układu reakcyjnego. TAK NIE
Zwiększenie stężenia azotu. TAK NIE
Zmniejszenie objętości układu reakcyjnego. TAK NIE
13

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 11. (3 pkt)

Stężenia roztworów Właściwości roztworów i mieszanin Oblicz Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W celu oznaczenia stężenia określonych jonów w roztworze należy strącić je całkowicie w postaci trudno rozpuszczalnego osadu, który po odsączeniu suszy się i praży do uzyskania stałej masy. Tę metodę stosuje się m.in. w oznaczaniu zawartości jonów żelaza(III) w badanej próbce.

W wyniku reakcji strącania jonów Fe3+ za pomocą nadmiaru jonów wodorotlenkowych z roztworu wydziela się uwodniony tlenek żelaza(III):

2Fe3+ + 6OH → Fe2O3 ∙ 3H2O↓

Wyodrębniony ilościowo osad praży się w temperaturze ok. 1000 °C do uzyskania bezwodnego Fe2O3.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2022.

11.1. (0–2)

Aby oznaczyć stężenie jonów żelaza(III), z próbki roztworu o objętości 100 cm3 całkowicie strącono uwodniony tlenek żelaza(III). Osad wyodrębniono ilościowo, przeniesiono do tygla i prażono do uzyskania stałej masy tlenku żelaza(III), równej 0,040 g.

Oblicz stężenie molowe jonów żelaza(III) w badanym roztworze.

11.2. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Aby ilościowo wyodrębnić uwodniony tlenek żelaza(III) z badanego roztworu, należy wykonać

  1. dekantację.
  2. destylację.
  3. sączenie.
  4. odparowanie pod wyciągiem.
14

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015)Zadanie 11. (1 pkt)

Dysocjacja Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Bezwodny kwas siarkowy(VI) ulega – podobnie jak woda – autodysocjacji elektrolitycznej, podczas której ustala się równowaga opisana równaniem:

2H2SO4 ⇄ H3SO+4 + HSO4

Stała równowagi tej reakcji w temperaturze 25 °C wynosi około 3 ∙ 10–4. Iloczyn jonowy wody 𝐾 w w tej temperaturze jest równy 1,00 ∙ 10–14.

Aby roztwór przewodził prąd elektryczny, muszą być w tym roztworze obecne jony. Im większa jest ich liczba, tym przewodnictwo jest większe.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018;
W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.

Dokończ zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Przyjmij, że podane substancje przygotowano w temperaturze 25 °C.

Większą zdolność autodysocjacji wykazuje (bezwodny kwas siarkowy(VI) / woda).
Większe przewodnictwo elektryczne wykazuje (bezwodny kwas siarkowy(VI) / woda).

15

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 12. (1 pkt)

Sole Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃ 0 20 40 60 80 100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody 14 20 29 41 57 77
Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym próbkę stałego hydratu o wzorze CuSO4 · 5H2O – zdjęcie A – zważono i poddano prażeniu. Wygląd próbki w trakcie prażenia i bezpośrednio po jego zaprzestaniu przedstawiono na zdjęciach B i C.


Zdjęcie A

Zdjęcie B

Zdjęcie C

Po zakończeniu prażenia próbkę ponownie zważono i stwierdzono, że jej masa się zmieniła. Dodatkowo zaobserwowano, że powstała substancja – pozostawiona przez pewien czas na powietrzu – przyjęła niebieską barwę.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Podczas doświadczenia masa próbki się zmniejszyła, ponieważ hydrat w trakcie prażenia traci wodę krystalizacyjną P F
2. Otrzymaną białą substancją jest odwodniony CuSO4 · 5H2O, który ma właściwości higroskopijne. P F
16

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 18. (2 pkt)

Kwasy karboksylowe Węglowodory alifatyczne Narysuj/zapisz wzór Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W pewnych warunkach sole sodu i potasu kwasów karboksylowych ulegają w roztworach wodnych reakcji, która zachodzi zgodnie z poniższym równaniem.

2R−COOK + 2H2O → R−R + 2CO2 + 2KOH + H2

Tę przemianę stosuje się do otrzymywania symetrycznych alkanów prostych i rozgałęzionych. Jednak gdy rozgałęzienie znajduje się przy atomie węgla związanym z grupą karboksylową, reakcja przebiega z małą wydajnością lub nie zachodzi.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2020.

18.1. (0–1)

Przeprowadzono opisaną reakcję i w jej wyniku otrzymano alkan o czterech atomach węgla w cząsteczce.

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu karboksylowego, którego soli użyto do reakcji.

Wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu karboksylowego:

18.2. (0–1)

Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) oraz szkieletowe wybranych izomerycznych alkanów o wzorze sumarycznym C8H18.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W reakcji opisanej w informacji wstępnej można z największą wydajnością otrzymać związek

  1. I.
  2. II.
  3. III.
  4. IV.
17

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 19. (3 pkt)

Podstawy chemii organicznej Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Reakcja Hecka jest stosowana do łączenia cząsteczek dwóch różnych związków organicznych z utworzeniem nowego wiązania węgiel – węgiel. Jednym z substratów tej reakcji jest halogenopochodna węglowodoru aromatycznego (halogenek arylu), a drugim – związek nienasycony z podwójnym wiązaniem przy skrajnym atomie węgla. W odpowiednich warunkach reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

W jednym z etapów produkcji leku przeciwzapalnego – naproksenu – stosuje się reakcję Hecka. W jej wyniku powstaje związek Q, którego wzór przedstawiono poniżej.

Na podstawie: B. Cornils, W.A. Herrmann, Applied Homogeneous Catalysis with Organometallic Compounds, Weinheim 2002.

19.1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W celu otrzymania związku Q w reakcji Hecka należy jako substratu użyć substancji o wzorze

19.2. (0–2)

Uzupełnij tabelę. Wpisz formalne stopnie utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomów węgla oznaczonych we wzorze związku Q literami a i b.

Atom węgla Stopień utlenienia Typ hybrydyzacji
a
b
18

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 19. (2 pkt)

Metale Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Napisz równanie reakcji

Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane schematem:

19.1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.

Reakcja chemiczna zaszła tylko

A. w probówce I, a masa roztworu w tej probówce 1. wzrosła.
B. w probówce II, 2. zmalała.

19.2. (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zachodzi podczas doświadczenia.

19

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 20. (3 pkt)

Podstawy chemii organicznej Węglowodory alifatyczne Narysuj/zapisz wzór Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

O dwóch węglowodorach X i Y wiadomo, że:

  • są izomerami
  • cząsteczka każdego z nich zawiera łącznie 15 atomów węgla i wodoru.

W tabeli podano informacje dotyczące budowy cząsteczki węglowodoru X.

Liczba wiązań Liczba atomów węgla
𝜎 𝜋 I-rzędowych II-rzędowych III-rzędowych
15 0 1 3 1

Węglowodór Y reaguje z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu, a organicznym produktem tej reakcji jest 2-metylobutano-1,2-diol. W reakcji tego węglowodoru z wodą powstaje mieszanina produktów.

20.1. (0–1)

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony węglowodoru X.

20.2. (0–1)

Napisz wzory produktów opisanej reakcji węglowodoru Y z wodą. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.


produkt główny

produkt uboczny

20.3. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.

Reakcja węglowodoru Y z wodą to reakcja

A. substytucji, która przebiega według mechanizmu 1. elektrofilowego.
2. nukleofilowego.
B. addycji,
3. rodnikowego.
20

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023)Zadanie 21. (1 pkt)

Izomeria - ogólne Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Kwas cynamonowy i kwas kawowy są naturalnymi antyoksydantami występującymi w roślinach.


kwas cynamonowy

kwas kawowy

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Cząsteczki kwasu cynamonowego i kwasu kawowego są chiralne. P F
2. Istnieje izomer geometryczny zarówno kwasu cynamonowego, jak i kwasu kawowego. P F

Strony