Wykonano doświadczenie, którego celem było zbadanie roli procesu transpiracji
w transporcie wody u roślin. W słoju z wodą umieszczono kilka liści selera naciowego.
Na powierzchnię wody naniesiono cienką warstwę oleju i zaznaczono poziom wody. Słój
umieszczono w ciepłym pomieszczeniu. Po trzech godzinach zaobserwowano, że poziom
wody w słoju obniżył się, co zilustrowano na poniższym rysunku.
a)
Sformułuj hipotezę badawczą potwierdzoną wynikiem doświadczenia.
b)
Wyjaśnij znaczenie warstwy oleju na powierzchni wody w tym doświadczeniu.
Przeprowadzono doświadczenie, którego celem miało być sprawdzenie, czy podczas
kiełkowania zachodzą w nasionach procesy metaboliczne. Termos napełniono kiełkującymi
nasionami (ziarnami) pszenicy i szczelnie zamknięto korkiem. W korku umieszczono
termometr w sposób umożliwiający odczyt temperatury. Pomiary temperatury rejestrowano
co 3 godziny w ciągu 24 godzin trwania doświadczenia. Stwierdzono stopniowy wzrost
temperatury w próbie badawczej.
a)
Podaj, jak powinna wyglądać próba kontrolna do tego doświadczenia.
Przeprowadzono doświadczenie dotyczące wzajemnych stosunków między populacjami
dwóch gatunków orzęsków (gatunek 1 i gatunek 2). Orzęski z gatunku 2 polowały
na przedstawicieli gatunku 1. Zastosowano dwa warianty doświadczenia (hodowla A
i hodowla B), w których obserwowano zmiany liczebności populacji obu gatunków
w zależności od tego, czy ofiary znajdowały schronienie, czy też nie.
Na rysunkach przedstawiono wyniki obu wariantów opisanego doświadczenia.
Opisz zmiany liczebności populacji drapieżnych orzęsków tylko w tym doświadczeniu, w którym ofiary nie znalazły schronienia. Uwzględnij przyczyny i skutki tych zmian.
W naturze dwa gatunki pałki – wąskolistna i szerokolistna – różnią się miejscem
występowania w zbiornikach wodnych. Pałka wąskolistna rośnie zawsze w głębszej wodzie
niż pałka szerokolistna. Przeprowadzono eksperyment, który wykazał, że pałka szerokolistna
posadzona osobno nie rośnie w wodzie głębokiej. Natomiast pałka wąskolistna posadzona
osobno rośnie dobrze zarówno w wodzie płytkiej, jak i głębokiej. Na podstawie: http:/www.wsipnet.pl/serwisy/prnaucz/gbxxir.pdf/
Na podstawie powyższych informacji sformułuj wniosek dotyczący wpływu konkurencji międzygatunkowej na niszę ekologiczną pałki wąskolistnej.
Badano produkty suchej destylacji dwóch próbek materiału pochodzenia roślinnego.
W próbce I stwierdzono obecność pary wodnej, siarkowodoru, amoniaku i dwutlenku węgla,
a w próbce II tylko obecność pary wodnej i dwutlenku węgla.
Zaznacz nazwę grupy związków organicznych, które występowały w próbce I, a nie było ich w próbce II.
Na rysunkach przedstawiono dwa zestawy doświadczalne, które przygotowali uczniowie
w celu zbadania zjawiska osmozy. Dwa lejki napełnili 50% roztworem glukozy i szczelnie
zamknęli celofanem. Dwie zlewki wypełnili zimną wodą. Do drugiej zlewki dodali dwie łyżki
mąki ziemniaczanej (skrobi) i zawartość intensywne wymieszali. W zlewkach umieścili lejki
z roztworem glukozy, zaznaczając poziom cieczy w rurkach. Po kilku minutach
zaobserwowali, że w obydwu zestawach doświadczalnych poziom roztworu glukozy
w rurkach lejków podnosił się w podobnym tempie.
a)
Sformułuj problem badawczy do przeprowadzonego doświadczenia.
b)
Na podstawie wyniku doświadczenia wyjaśnij, dlaczego rośliny magazynują skrobię, a nie glukozę.
Pozostawione na powietrzu ziemniaki, pokrojone do przygotowania frytek ciemnieją.
Uczniowie postanowili zbadać, w jaki sposób przechowywać ziemniaki przygotowane
na frytki. W tym celu przygotowali trzy zestawy doświadczalne – zlewki, w których umieścili
po 10 pasków ziemniaków:
zestaw I – zlewka z ziemniakami pozostawiona na powietrzu
zestaw II – zlewka z ziemniakami zalanymi wodą wodociągową
zestaw III – zlewka z ziemniakami zalanymi rozcieńczonym roztworem kwasu cytrynowego.
Przygotowane zestawy pozostawili na godzinę w pomieszczeniu o temperaturze pokojowej.
a)
Podaj, który zestaw doświadczalny był próbą kontrolną.
b)
Podaj, w jaki sposób uczniowie mogą ustalić wynik doświadczenia.
W peroksysomach znajdują się enzymy, które biorą udział w reakcjach utleniania związków
organicznych tlenem cząsteczkowym. Produktem wielu z tych reakcji jest szkodliwy dla
komórki, bardzo reaktywny nadtlenek wodoru (H2O2). Zabezpieczeniem przed H2O2 jest
obecność w peroksysomach enzymu katalazy, który rozkłada nadtlenek wodoru
na wodę i tlen cząsteczkowy.
Uczniowie postanowili sprawdzić, czy w tkankach roślinnych występuje enzym katalaza.
W tym celu w dwóch probówkach A i B umieścili równe objętości soku ze startego surowego
ziemniaka. Sok w probówce A zagotowali i ostudzili, a następnie do obydwu probówek
dodali taką samą ilość roztworu H2O2 (wody utlenionej).
a)
W której z probówek (A czy B) zajdzie reakcja rozkładu H2O2 i jakie zmiany będą widoczne w tej probówce?
b)
Wyjaśnij, w jakim celu zagotowano sok w probówce A.
