Zadania maturalne z biologii

1811

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 28. (2 pkt)

Układ immunologiczny Inżynieria i badania genetyczne Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Terapię genową można stosować jako metodę leczenia chorych na nowotwory. W zwalczaniu czerniaka próbuje się wykorzystać następującą metodę: przygotowuje się genetycznie zmienione komórki nowotworu pacjenta, a następnie wprowadza się je do jego organizmu.

a)	Wyjaśnij, dlaczego opisaną metodę można nazwać „szczepionką przeciwnowotworową”.

b)	Określ, czy taka „szczepionka przeciwnowotworowa” przygotowana dla konkretnego pacjenta będzie skuteczna w terapii innego pacjenta. Odpowiedź uzasadnij.

1812

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 28. (2 pkt)

Dziedziczenie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień

W potomstwie rodziców pewnego gatunku zwierząt otrzymano zróżnicowanie fenotypów, ze względu na dwie cechy budowy morfologicznej, w stosunku 9 : 3 : 3 : 1.

a)	Uzupełnij poniższe zdanie.

Rodzice opisanego potomstwa byli

homozygotami dominującymi.
homozygotami recesywnymi.
heterozygotami jednolitymi fenotypowo.
heterozygotami różnymi fenotypowo.

b)	Podaj przykład zapisu genotypów rodziców.

1813

Matura Maj 2011, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 28. (2 pkt)

Ekologia Podaj/wymień

Informacje do zadań 27. i 28.
Na schemacie przedstawiono piramidę pokarmową z biocenozy lasu oraz fragment przykładowej sieci pokarmowej.

Na podstawie analizy przedstawionej powyżej sieci pokarmowej wymień:

gatunek, który nie konkuruje z żadnym innym o pokarm
dwa gatunki najsilniej konkurujące o pokarm

1814

Matura Czerwiec 2011, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 28. (1 pkt)

Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Organizmy tworzące biocenozę powiązane są ze sobą różnymi zależnościami. Mogą to być zależności pośrednie, polegające na oddziaływaniu organizmów na siebie poprzez modyfikację biotopu, np. zmianę mikroklimatu. Inny rodzaj zależności to zależności bezpośrednie, np. kiedy organizmy konkurują lub współpracują ze sobą.
Allelopatia jest formą konkurencji międzygatunkowej i polega na wydzielaniu przez rośliny i mikroorganizmy substancji ograniczających wzrost oraz rozwój innych gatunków, np. korzenie owsa wytwarzają substancję, która hamuje kiełkowanie nasion pszenicy.

Na podstawie powyższych informacji zaznacz właściwe dokończenie zdania opisującego allelopatię.

Allelopatia jest zależnością

nieantagonistyczną pośrednią.
antagonistyczną pośrednią.
nieantagonistyczną bezpośrednią.
antagonistyczną bezpośrednią.

1815

Matura Sierpień 2011, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 28. (1 pkt)

Wpływ człowieka na środowisko i jego ochrona Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Zaznacz poziom troficzny, którego organizmy kumulują największą ilość zanieczyszczeń, np. metali ciężkich.

Producenci
Konsumenci I rzędu
Konsumenci II rzędu
Konsumenci III rzędu

1816

Matura Sierpień 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 29. (2 pkt)

Dziedziczenie Podaj/wymień

W tabeli przedstawiono różne umaszczenia sierści królików i warunkujące je genotypy.

a)	Wypisz z tabeli wszystkie allele genu decydującego o umaszczeniu królików.

b)	Podaj allel, który jest recesywny w stosunku do wszystkich pozostałych alleli.

1817

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 29. (2 pkt)

Ekspresja informacji genetycznej Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Na schemacie przedstawiono proces zróżnicowanego składania genów.

a)	Na podstawie schematu wyjaśnij, w jaki sposób z informacji genetycznej jednego genu mogą powstać różne białka.

b)	Wyjaśnij, na czym polega obróbka potranskrypcyjna.

1818

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 29. (2 pkt)

Inżynieria i badania genetyczne Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Owca Dolly była pierwszym sklonowanym ssakiem. Sklonowano ją, przenosząc jądro komórkowe z komórki nabłonkowej gruczołu mlekowego owcy rasy fińskiej do pozbawionego jądra oocytu owcy rasy szkockiej. Podział oocytu stymulowano impulsem elektrycznym, a powstały zarodek przeniesiono do macicy matki zastępczej, którą była owca rasy szkockiej. Matka zastępcza urodziła owcę rasy fińskiej – Dolly.

Uzasadnij, że Dolly i jej genetyczna matka miały ten sam genom jądrowy, a różniły się genomem mitochondrialnym.

Genom jądrowy

Genom mitochondrialny

1819

Matura Maj 2011, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 29. (1 pkt)

Wpływ człowieka na środowisko i jego ochrona Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Uporządkuj wymienione zasoby naturalne, wpisując ich numery do odpowiedniej kolumny tabeli.

Ropa naftowa
Biogaz
Drewno
Gaz ziemny
Węgiel kamienny

Zasoby nieodnawialne	Zasoby odnawialne

1820

Matura Czerwiec 2011, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 29. (2 pkt)

Wpływ człowieka na środowisko i jego ochrona Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień

Warzucha polska (Cochlearia polonica) to roślina endemiczna, która w Polsce występowała wyłącznie na obrzeżach Pustyni Błędowskiej w pobliżu źródeł z zimną wodą. Warzucha wyginęła na tym obszarze, kiedy zanikły źródła wskutek obniżenia poziomu wód gruntowych spowodowanego działalnością górniczą człowieka. Botanicy, dostrzegając zagrożenie, przenieśli okazy warzuchy na obszar Jury Krakowsko-Częstochowskiej, dzięki czemu zachowała się do dziś.

Na podstawie: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych – Natura 2000, www.gios.gov.pl

a)	Zaznacz rodzaj opisanej w tekście działalności człowieka, która spowodowała wyginięcie warzuchy polskiej.

Tępienie gatunków
Niszczenie naturalnych środowisk
Tworzenie nowych środowisk

b)	Podaj, jakie warunki powinny spełniać siedliska, na które należy przenieść okazy warzuchy polskiej, aby zachować ten gatunek.