Matura Sierpień 2010, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 17. (2 pkt)
W uzębieniu stałym człowieka występują cztery rodzaje zębów.
Podaj nazwy rodzajów zębów przedstawionych na rysunkach.
A.
B.
C.
D.
W uzębieniu stałym człowieka występują cztery rodzaje zębów.
Podaj nazwy rodzajów zębów przedstawionych na rysunkach.
A.
B.
C.
D.
Na schemacie przedstawiono budowę wewnętrzną ślimaka winniczka z oznaczeniem układu krążenia.
| a) | Jaki jest układ krążenia tego ślimaka: otwarty czy zamknięty? Zaznacz właściwą odpowiedź. |
| b) | Do kreski (----) umieszczonej na schemacie dorysuj grot strzałki wskazujący kierunek przepływu krwi. Wybierz właściwe zakończenie zdania. |
Zaznaczone na schemacie naczynia hemolimfatyczne są
W tabeli przedstawiono średnią zawartość wybranych substancji w osoczu krwi i w dwóch innych płynach (A i B) organizmu człowieka, z których jeden jest moczem pierwotnym, a drugi moczem ostatecznym.
| Rodzaj substancji | Zawartość substancji w g/cm3 płynu | ||
|---|---|---|---|
| w osoczu krwi | w płynie A | w płynie B | |
| Glukoza | 0,1 | 0 | 0,1 |
| Mocznik | 0,03 | 2,0 | 0,03 |
| Białko | 8,0 | 0 | 0 |
| Sole nieorganiczne | 0,72 | 1,5 | 0,72 |
| a) | Podaj, który z płynów (A czy B) jest moczem ostatecznym zdrowego człowieka. Odpowiedź uzasadnij. |
| b) | Podaj nazwę procesu, którego skutkiem jest różnica w składzie chemicznym moczu pierwotnego i moczu ostatecznego, oraz określ na czym ten proces polega. |
Fenyloketonuria jest chorobą uwarunkowaną recesywnym genem autosomalnym, która dziedziczy się zgodnie z pierwszym prawem Mendla.
Spośród zdań (A–D) wybierz i zaznacz błędne stwierdzenie dotyczące dziedziczenia fenyloketonurii.
Poniżej przedstawiono zasady zdrowego stylu życia propagowane przez dietetyków:
Wybierz dwie z wymienionych zasad i wyjaśnij ich znaczenie dla uniknięcia otyłości.
W tabeli przedstawiono średni dzienny bilans wody w układzie pokarmowym człowieka.
| Woda | Objętość [w litrach] | |
| Przyjmowana z pokarmem | 2,0 | |
| Wydzielana wewnętrznie | Gruczoły ślinowe | 1,5 |
| Żołądek | 2,5 | |
| Żółć | 0,5 | |
| Trzustka | 1,5 | |
| Jelito | 1,0 | |
| Wchłaniana | Jelito czcze | 5,5 |
| Jelito kręte | 2,0 | |
| Okrężnica | 1,0 | |
Informacje z tabeli wykorzystaj do rozwiązania poleceń.
| a) | Podaj nazwę części układu pokarmowego, która pełni najważniejszą rolę w procesie wchłaniania wody. |
| b) | Woda, która nie została wchłonięta w jelitach, jest zawarta w kale. Oblicz objętość tej wody, przy założeniu, że bilans wodny jest zrównoważony. |
Gruczoły ślinowe wydzielają do jamy ustnej człowieka około 1,5 l śliny w ciągu doby. Ślina zawiera:
| a) | Wyjaśnij, dlaczego w żołądku, mimo obecności lipazy ślinowej i lipazy żołądkowej, trawienie tłuszczów odbywa się w znacznie mniejszym stopniu niż w dwunastnicy. |
| b) | Na podstawie informacji zawartych w tekście wyjaśnij, dlaczego u chorych z niedoborem wydzielania śliny (kserostomia) próchnica zębów występuje częściej niż u ludzi z prawidłowym wydzielaniem śliny. |
Ból jest informacją o jakiejś nieprawidłowości pojawiającej się w organizmie człowieka.
Podaj argument uzasadniający twierdzenie, że nadużywanie leków o działaniu przeciwbólowym może być niekorzystne dla pacjenta.
W 1962 roku odkryto u człowieka antygen grupowy krwi a dziedziczony niezależnie od układu AB0 i przeciwciała skierowane przeciwko temu antygenowi. Gen warunkujący obecność antygenu a jest zlokalizowany na krótkim ramieniu chromosomu X i występuje w postaci dwóch alleli: ga oraz g. W populacji ludzkiej istnieją dwa typy osobników: a+ oraz a–. W tabeli przedstawiono informacje dotyczące dziedziczenia tego antygenu.
| Płeć | Genotypy | Fenotypy | Częstość występowania w % |
|---|---|---|---|
| Mężczyźni | XgaY | a+ | 67 |
| XgY | a– | 33 | |
| Kobiety | XgaXga | a+ | 89 |
| XgaXg | a+ | ||
| XgXg | a– | 11 |
Korzystając z powyższych informacji, zaznacz wśród zdań (A–E) dwa, które są prawdziwe.
Podaj po jednym przykładzie choroby układu krążenia i układu ruchu będących skutkiem otyłości.
układ krążenia
układ ruchu
BiologHelp+ obejmuje: