Płuca ssaków mają budowę pęcherzykowatą, a płuca ptaków charakteryzują się budową
kapilarną (rurkowatą). Ponadto w układzie oddechowym ptaków występują worki powietrzne.
Wyjaśnij, w jaki sposób są wentylowane płuca tych zwierząt.
Biologiczny koszt rozmnażania płciowego jest duży, jeżeli porównać go z kosztem
rozmnażania bezpłciowego. Jeżeli jednak istnienie płci zostało zachowane przez dobór
naturalny, oznacza to, że musi być ono pod pewnymi względami bardziej korzystne niż
rozmnażanie bezpłciowe.
Uzasadnij stwierdzenie, że rozmnażanie płciowe jest korzystniejsze niż rozmnażanie bezpłciowe.
Naturalna mikroflora przewodu pokarmowego ma istotne znaczenie dla stanu zdrowia
człowieka. Najmniej drobnoustrojów znajduje się w żołądku, a najwięcej w jelicie grubym.
Drobnoustroje dostające się do przewodu pokarmowego w większości nie pokonują bariery,
jaką jest żołądek. Te bakterie, które ją pokonają, mogą osiedlać się i rozwijać w jelitach.
Podstawową mikroflorę jelitową tworzą bakterie kwasu mlekowego.
a)
Wyjaśnij, dlaczego żołądek jest barierą dla większości drobnoustrojów.
b)
Podaj przykład korzyści, jaką czerpie organizm człowieka z obecności mikroflory jelitowej.
Na schematach przedstawiono dwa rodzaje ruchów jelita.
Podaj, który z przedstawionych rodzajów ruchów jelita (I czy II) jest ruchem mieszającym miazgę pokarmową, oraz wyjaśnij, jakie znaczenie ma mieszanie miazgi pokarmowej dla dalszych procesów w przewodzie pokarmowym.
Proces krzepnięcia krwi składa się z wielu etapów prowadzących do wytworzenia skrzepu.
Głównym składnikiem skrzepu są włókna nierozpuszczalnego białka fibryny powstające
z rozpuszczonego w osoczu fibrynogenu. Innymi składnikami osocza, biorącymi udział
w procesach krzepnięcia krwi, są protrombina oraz jony wapnia.
Na podstawie schematu wyjaśnij, w jaki sposób na proces krzepnięcia krwi wpływa zbyt niski poziom wapnia w organizmie.
Kwas foliowy pełni wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka. W pierwszych
tygodniach ciąży jego rola związana jest z rozwojem i kształtowaniem się płodu. Kobiety
powinny przyjmować 0,4 mg kwasu foliowego dziennie przez okres począwszy od trzech
miesięcy przed planowaną ciążą aż do 12 tygodnia ciąży. Zaleca się, aby jednak wszystkie
kobiety w wieku rozrodczym przyjmowały kwas foliowy w dawce 0,4 mg/dzień. W wielu
krajach witamina ta dodawana jest do pieczywa.
Wyjaśnij, jaki wpływ na rozwój płodu ma kwas foliowy.
Celiakia jest chorobą spowodowaną nadwrażliwością organizmu na gluten – główne białko
ziaren pszenicy lub jego analogi zawarte w innych zbożach, np. w życie i jęczmieniu. Pewną
rolę w wystąpieniu choroby odgrywają predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia
prawidłowej budowy jelita cienkiego. U osób ze skłonnością do celiakii gluten obecny
w diecie aktywuje komórki układu odpornościowego, czego przejawem jest stan zapalny
i niszczenie nabłonka jelita. Utrudnia to wchłanianie substancji odżywczych.
Na podstawie: A. Fasano, Zaskakująca celiakia, Świat Nauki 2009, nr 9
a)
Na podstawie tekstu wykaż, że celiakia może być chorobą autoimmunizacyjną.
b)
Sformułuj zalecenie dietetyczne dla osób chorych na tę chorobę.
Ucho środkowe oddzielone jest od ucha zewnętrznego błoną bębenkową, a z gardłem
łączy je trąbka słuchowa (Eustachiusza), która umożliwia wchodzenie lub wychodzenie
powietrza z jamy bębenkowej.
Wyjaśnij, biorąc pod uwagę rolę trąbki słuchowej, dlaczego podczas startu samolotu zaleca się pasażerom częste przełykanie śliny.
