Zadania maturalne z chemii

Znalezionych zadań - 1834

Strony

31

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 9. (2 pkt)

Budowa i działanie ogniw Napisz równanie reakcji Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W warunkach standardowych zbudowano ogniwo galwaniczne zgodnie ze schematem przedstawionym poniżej.

Pt | Fe3+, Fe2+ || Cr2O2–7, Cr3+, H+ | Pt

9.1. (0–1)

Napisz w formie jonowej równanie reakcji zachodzącej w tym ogniwie podczas jego pracy.

9.2. (0–1)

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. W warunkach standardowych siła elektromotoryczna opisanego ogniwa jest równa 0,589 V. P F
2. W trakcie pracy ogniwa w przestrzeni katodowej wzrasta stężenie jonów Cr2O2–7 P F
32

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Sole Napisz równanie reakcji

Na zdjęciach obok przedstawiono przebieg doświadczenia, w którym do wodnego roztworu soli znajdującego się w probówce wkraplano pipetą wodny roztwór innej soli (zdjęcie 1.) i zaobserwowano zmianę pokazaną na zdjęciu 2.

Spośród substancji wymienionych niżej wybierz te, których roztwory zostały użyte w opisanym doświadczeniu. Zaznacz wzory odpowiednich soli. Następnie napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.

Sól w roztworze w pipecie:

KCl
K2CrO4
Fe(NO3)3
K2Cr2O7

Sól w roztworze w probówce:

CuSO4
Cr(NO3)3
AgNO3
(NH4)2SO4

Równanie zachodzącej reakcji:

33

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 10. (3 pkt)

Rozpuszczalność substancji Oblicz

W pewnym hydracie siarczanu(VI) kobaltu(II) masa tlenu stanowi 62,6 % masy tego związku. Rozpuszczalność tego hydratu w temperaturze 70 °C wynosi 67,0 g w 100 g H2O.

Na podstawie: Merck KGaA, Tabela rozpuszczalności […], 2025 (sigmaaldrich.com).

Na podstawie obliczeń ustal, ile moli wody zawiera jeden mol opisanego hydratu, i napisz wzór tej soli. Rozstrzygnij, czy można całkowicie rozpuścić 1 mol tego hydratu w 400 g wody w temperaturze 70 °C. Uzasadnij odpowiedź. Przyjmij, że masa molowa siarczanu(VI) kobaltu(II) jest równa M = 155 g ∙ mol–1.

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

34

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Reakcje utleniania i redukcji - ogólne Napisz równanie reakcji Podaj/wymień

Poniższe zdjęcia, ustawione w przypadkowej kolejności, pokazują wygląd probówek podczas doświadczenia, którego celem było zbadanie właściwości związków manganu.

10.1 (0–1)

Uzupełnij opis doświadczenia. Wpisz we właściwe miejsca odpowiedni numer zdjęcia.

W jednej probówce przygotowano wodny roztwór manganianu(VII) potasu (zdjęcie ), a w kolejnej probówce – roztwór siarczanu(VI) manganu(II) z dodatkiem kwasu siarkowego(VI) (zdjęcie ). Zawartość tych probówek wymieszano i zaobserwowano pojawienie się barwy charakterystycznej dla jonów Mn3+. Po chwili wygląd mieszaniny reakcyjnej zaczął się zmieniać, co potwierdziło obecność w niej związku manganu(IV) (zdjęcie ).

10.2 (0–1)

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której powstał jon Mn3+.

35

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 10. (3 pkt)

Stechiometryczny stosunek reagentów Energetyka reakcji Szybkość reakcji Podaj/wymień Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Amoniak można otrzymać w wyniku reakcji azotu z wodorem w podwyższonej temperaturze:

N2 (g) + 3H2 (g) ⇄ 2NH3 (g)   Δ𝐻 = –91,9 kJ

Przeprowadzono doświadczenie, w którym do reaktora o stałej pojemności wprowadzono pewne ilości wodoru oraz azotu i pozostawiono mieszaninę do czasu ustalenia się stanu równowagi. Reaktor był izolowany termicznie – wymiana energii na sposób ciepła między reaktorem a otoczeniem była niemożliwa. Po ustaleniu się stanu równowagi temperatura w reaktorze wynosiła 240 °C.

Po 40 minutach od ustalenia się stanu równowagi do układu wprowadzono dodatkową ilość jednego z substratów ogrzanego do temperatury 240 °C (wprowadzenie reagenta do układu początkowo nie spowodowało zmiany temperatury). W kolejnych minutach zarejestrowano zmiany stężeń wszystkich reagentów – patrz wykres. Zaobserwowano także powolną zmianę temperatury w reaktorze.

10.1. (0–1)

Zidentyfikuj reagenty A, B i C. Wpisz w odpowiednie miejsca wzory: N2, H2 , NH3.

A:
B:
C:

10.2. (0–1)

Rozstrzygnij, czy temperatura w reaktorze między 40. a 80 . minutą malała, czy – rosła. Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

10.3. (0–1)

W 80. minucie prowadzonego doświadczenia w układzie ustalił się stan równowagi dynamicznej, co oznacza, że szybkość reakcji tworzenia amoniaku jest taka sama jak szybkość reakcji do niej odwrotnej.

Rozstrzygnij, czy zastosowanie poniższych czynników poskutkuje zwiększeniem szybkości reakcji rozkładu amoniaku, biegnącej w opisanym układzie. Zaznacz TAK, jeśli dany czynnik spowoduje zwiększenie szybkości reakcji rozkładu, albo NIE – jeśli tego nie spowoduje.

Ochłodzenie układu reakcyjnego. TAK NIE
Zwiększenie stężenia azotu. TAK NIE
Zmniejszenie objętości układu reakcyjnego. TAK NIE
36

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 10. (2 pkt)

Węglowodory alifatyczne Napisz równanie reakcji

Jedną z metod otrzymywania alkenów jest reakcja eliminacji, w której odpowiednia monobromopochodna alkanu reaguje z alkoholowym roztworem KOH w podwyższonej temperaturze.

W wyniku powyższej reakcji eliminacji otrzymano alken o następującym wzorze:

Uzupełnij poniższy schemat wzorami odpowiednich substancji, tak aby powstało równanie reakcji eliminacji, w której produktem jest powyższy alken. Podaj nazwę systematyczną tego alkenu.

Nazwa alkenu:

37

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 11. (3 pkt)

Stężenia roztworów Właściwości roztworów i mieszanin Oblicz Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W celu oznaczenia stężenia określonych jonów w roztworze należy strącić je całkowicie w postaci trudno rozpuszczalnego osadu, który po odsączeniu suszy się i praży do uzyskania stałej masy. Tę metodę stosuje się m.in. w oznaczaniu zawartości jonów żelaza(III) w badanej próbce.

W wyniku reakcji strącania jonów Fe3+ za pomocą nadmiaru jonów wodorotlenkowych z roztworu wydziela się uwodniony tlenek żelaza(III):

2Fe3+ + 6OH– → Fe2O3 ∙ 3H2O↓

Wyodrębniony ilościowo osad praży się w temperaturze ok. 1000 °C do uzyskania bezwodnego Fe2O3.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2022.

11.1. (0–2)

Aby oznaczyć stężenie jonów żelaza(III), z próbki roztworu o objętości 100 cm3 całkowicie strącono uwodniony tlenek żelaza(III). Osad wyodrębniono ilościowo, przeniesiono do tygla i prażono do uzyskania stałej masy tlenku żelaza(III), równej 0,040 g.

Oblicz stężenie molowe jonów żelaza(III) w badanym roztworze.

11.2. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Aby ilościowo wyodrębnić uwodniony tlenek żelaza(III) z badanego roztworu, należy wykonać

  1. dekantację.
  2. destylację.
  3. sączenie.
  4. odparowanie pod wyciągiem.
38

Matura Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2015) - Zadanie 11. (1 pkt)

Dysocjacja Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Bezwodny kwas siarkowy(VI) ulega – podobnie jak woda – autodysocjacji elektrolitycznej, podczas której ustala się równowaga opisana równaniem:

2H2SO4 ⇄ H3SO+4 + HSO−4

Stała równowagi tej reakcji w temperaturze 25 °C wynosi około 3 ∙ 10–4. Iloczyn jonowy wody 𝐾 w w tej temperaturze jest równy 1,00 ∙ 10–14.

Aby roztwór przewodził prąd elektryczny, muszą być w tym roztworze obecne jony. Im większa jest ich liczba, tym przewodnictwo jest większe.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018;
W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.

Dokończ zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Przyjmij, że podane substancje przygotowano w temperaturze 25 °C.

Większą zdolność autodysocjacji wykazuje (bezwodny kwas siarkowy(VI) / woda).
Większe przewodnictwo elektryczne wykazuje (bezwodny kwas siarkowy(VI) / woda).

39

Matura Czerwiec 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 11. (3 pkt)

Stężenia roztworów Rozpuszczalność substancji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień Oblicz

W tabeli podano wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury 0 ℃–100 ℃.

Temperatura, ℃ 0 20 40 60 80 100
Rozpuszczalność, g w 100 g wody 14 20 29 41 57 77
Na podstawie: J. Sawicka i in., Tablice chemiczne, Gdańsk 2016.

11.1. (0–1)

Narysuj krzywą rozpuszczalności bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II) w wodzie w zakresie temperatury od 0 °C do 100 °C. Odczytaj – w zaokrągleniu do jedności – wartość rozpuszczalności tej soli w temperaturze 72 °C.

Rozpuszczalność soli w temperaturze 72 ℃ : g w 100 g wody.

11.2. (0–2)

Do 150 g wody o temperaturze 20 ℃ dodano 70 g bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II).

a)
Rozstrzygnij, jaki roztwór otrzymano – nasycony w równowadze z osadem czy nienasycony.

Rozstrzygnięcie:

b)
Oblicz stężenie procentowe otrzymanego roztworu siarczanu(VI) miedzi(II).
40

Zadania dodatkowe matury dwujęzycznej (tłumaczenie BiologHelp) Maj 2026, Poziom rozszerzony (Formuła 2023) - Zadanie 11. (2 pkt)

Reakcje i właściwości kwasów i zasad Fenole Napisz równanie reakcji Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

W temperaturze T przeprowadzono doświadczenie, w którym do probówki z wodnym roztworem fenolanu sodu wlano kwas solny. Zawartość probówki zmętniała.

11.1. (0–1)

Uzupełnij poniższy schemat, tak aby powstało równanie opisanej reakcji w formie jonowej skróconej. Zastosuj definicję kwasów i zasad Brønsteda-Lowry’ego.

11.2. (0–1)

Rozstrzygnij, czy identyczną reakcję można by zaobserwować, gdyby do probówki z wodnym roztworem fenolanu sodu wprowadzono dwutlenek węgla. Podaj uzasadnienie swojej odpowiedzi.

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

Strony