Matura Maj 2017, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 5. (1 pkt)
Spośród substancji, których wzory podano poniżej, wybierz wszystkie związki jonowe. Podkreśl wzory wybranych substancji.
Spośród substancji, których wzory podano poniżej, wybierz wszystkie związki jonowe. Podkreśl wzory wybranych substancji.
W poniższej tabeli zestawiono wybrane właściwości pewnej substancji.
masa molowa | 42 g·mol–1 |
temperatura topnienia pod ciśnieniem 1013 hPa | 610°C |
temperatura wrzenia pod ciśnieniem 1013 hPa | 1360°C |
rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 20°C | 84 g w 100 g H2O |
przewodnictwo elektryczności w ciekłym stanie skupienia | tak |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.
Wybierz i podkreśl w każdym nawiasie poprawne uzupełnienie poniższych zdań.
Opisana substancja jest związkiem (jonowym / kowalencyjnym). W wodzie występuje w postaci (niezdysocjowanej / zdysocjowanej), dlatego jej wodny roztwór (przewodzi prąd elektryczny / nie przewodzi prądu elektrycznego).
W poniższej tabeli zestawiono wybrane właściwości dwóch substancji oznaczonych numerami I i II:
Właściwość | Substancja I | Substancja II |
---|---|---|
masa molowa | 42 g ⋅ mol−1 | 46 g ⋅ mol−1 |
temperatura topnienia pod ciśnieniem 1013 hPa | 610°C | – 114°C |
temperatura wrzenia pod ciśnieniem 1013 hPa | 1360°C | 78°C |
rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 20°C | 84 g w 100 g H2O | nieograniczona |
przewodnictwo elektryczności przez wodny roztwór | przewodzi | nie przewodzi |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.
6.1. (1 pkt)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | Substancja I jest związkiem jonowym, a substancja II – związkiem kowalencyjnym. | P | F |
2. | Substancja I jest – w temperaturze 20°C – lepiej rozpuszczalna w wodzie niż substancja II. | P | F |
3. | Obie substancje ulegają dysocjacji jonowej pod wpływem wody. | P | F |
6.2. (2 pkt)
Oblicz stężenie procentowe (w procentach masowych) nasyconego wodnego roztworu substancji I w temperaturze 20°C.
Chloroform (trichlorometan) o wzorze CHCl3 i trichlorek fosforu o wzorze PCl3 są związkami kowalencyjnymi.
7.1. (1 pkt)
Określ kształt cząsteczki chloroformu (cząsteczka tetraedryczna, płaska, liniowa).
7.2. (1 pkt)
Narysuj wzór elektronowy cząsteczki CHCl3 oraz wzór elektronowy cząsteczki PCl3 – zaznacz kreskami wiązania chemiczne oraz wolne pary elektronowe.
7.3. (1 pkt)
Oceń, czy atom centralny w cząsteczce chloroformu i w cząsteczce trichlorku fosforu może tworzyć wiązanie koordynacyjne. Odpowiedź uzasadnij.
Chloroform:
Trichlorek fosforu:
6.1. (0–1)
Uzupełnij poniższą tabelę − wpisz liczbę wolnych par elektronowych oraz liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach CO2 i BCl3.
Wzór związku |
Liczba | ||
wolnych par elektronowych | wiązań σ | wiązań π | |
CO2 | |||
BCl3 |
6.2. (0–1)
Określ kształt (liniowy, tetraedryczny, trójkątny) cząsteczek obu związków.
Kształt cząsteczki CO2:
Kształt cząsteczki BCl3:
Spośród wymienionych substancji wybierz te, których cząsteczki są polarne, i zaznacz ich wzory.
CCl4 NH3 CH3Cl CO2 SO2
Aldehyd cynamonowy to związek o wzorze:
Aldehyd ten występuje w przyrodzie w konfiguracji trans.
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeżeli jest fałszywa.
1. | Masa cząsteczkowa aldehydu cynamonowego jest równa w zaokrągleniu do jedności, 132 u. | P | F |
2. | Orbitalom walencyjnym wszystkich atomów węgla w cząsteczce aldehydu cynamonowego przypisuje się ten sam typ hybrydyzacji. | P | F |
3. | W cząsteczce aldehydu cynamonowego występuje pięć zlokalizowanych wiązań typu π. | P | F |
2.1. (0-1)
Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz liczbę wolnych par elektronowych oraz liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach wymienionych związków.
Wzór sumaryczny | Liczba | ||
wolnych par elektronowych | wiązań σ | wiązań π | |
NH3 | |||
C2H2 |
2.2. (0-1)
Określ kształt cząsteczki acetylenu.
Brom występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów o masach atomowych równych 78,92 u i 80,92 u. Średnia masa atomowa bromu jest równa 79,90 u. Pierwiastek ten w reakcjach utleniania i redukcji może pełnić funkcję zarówno utleniacza, jak i reduktora. Tworzy związki chemiczne, w których występują różne rodzaje wiązań.
Ustal i wpisz do tabeli, jaki rodzaj wiązania (kowalencyjne niespolaryzowane, kowalencyjne spolaryzowane, jonowe) występuje w wymienionych związkach.
CBr4 | CaBr2 | HBr | |
---|---|---|---|
Rodzaj wiązania |
Budowa cząsteczki tlenku siarki(VI) jest skomplikowana. Poniżej przedstawiono jeden ze wzorów opisujących strukturę elektronową SO3.
5.1. (0–1)
Określ typ hybrydyzacji orbitali atomu siarki (sp, sp2, sp3) i geometrię cząsteczki (liniowa, płaska, tetraedryczna).
Typ hybrydyzacji:
Geometria:
5.2. (0–1)
Napisz, ile wiązań σ i π występuje w cząsteczce SO3 o przedstawionej powyżej strukturze.
Liczba wiązań σ:
Liczba wiązań π:
BiologHelp+ obejmuje: