Poniżej przedstawiono schemat przemian, którym poddano: dwa węglowodory − związek
oznaczony numerem I i związek o wzorze CH3–CH2–CH=CH2 – a także ich pochodne.
Wodny roztwór związku III, który jest jedynym organicznym produktem reakcji 4., ma
odczyn obojętny.
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) organicznych związków o numerach I−III.
Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych,
równanie reakcji kondensacji dwóch cząsteczek kwasu 2-hydroksypropanowego
(mlekowego), prowadzącej do powstania łańcuchowego produktu organicznego
i wody.
Jednym z tworzyw sztucznych ulegających biodegradacji jest poli(kwas mlekowy).
Wykorzystywany jest on m.in. do produkcji wchłanialnych nici chirurgicznych.
30.3. (0-1)
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) meru poli(kwasu mlekowego), jeżeli
wiadomo, że mer to najmniejszy powtarzający się fragment budowy łańcucha
polimeru.
Poniżej przedstawiono schemat przemian, którym poddano: dwa węglowodory − związek
oznaczony numerem I i związek o wzorze CH3–CH2–CH=CH2 – a także ich pochodne.
Wodny roztwór związku III, który jest jedynym organicznym produktem reakcji 4., ma
odczyn obojętny.
Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie
reakcji 2. i 3.
Furfural jest pochodną furanu. W cząsteczce furfuralu
występuje grupa funkcyjna, która łatwo redukuje się
w obecności wodoru, co prowadzi do powstania
alkoholu furfurylowego. Na gorąco, pod wpływem
wodorotlenku miedzi(II), grupa ta się utlenia, w wyniku
czego powstaje kwas pirośluzowy.
Wzór furfuralu
Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,
Warszawa 2007.
32.1. (0–1)
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony alkoholu furfurylowego,
otrzymanego na drodze redukcji furfuralu.
32.2. (0–1)
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać równanie opisanej reakcji otrzymywania
kwasu pirośluzowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone
związków organicznych.
Nienasycone kwasy tłuszczowe, NNKT, to kwasy, które nie są syntezowane w organizmie
człowieka i muszą być dostarczane wraz z pożywieniem. Zalicza się do nich kwasy omega-3,
omega-6 oraz omega-9. Poniżej wymieniono przykłady NNKT.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) cząsteczki triglicerydu kwasu oleinowego
(trioleinianu glicerolu). Grupy węglowodorowe kwasu oleinowego zapisz w formie
sumarycznej: –C17H33.
Poli(alkohol winylowy), PVA, jest polimerem łatwo rozpuszczalnym w wodzie. Otrzymuje
się go w reakcji transestryfikacji poli(octanu winylu). Reakcja transestryfikacji polega na
wyparciu cząsteczki jednego alkoholu z grupy estrowej estru przez cząsteczkę drugiego
alkoholu. Reakcja ta zachodzi w środowisku o odczynie kwasowym lub zasadowym zgodnie
z następującym równaniem, w którym –R1, –R2 i –R3 oznaczają grupy węglowodorowe:
R1COOR2 + R3OH H+ lub OH− R1COOR3 + R2OH
Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.
Etapy syntezy poli(alkoholu winylowego) przedstawiono na poniższym schemacie.
I Otrzymywanie octanu winylu
II Otrzymywanie poli(octanu winylu)
III Transestryfikacja poli(octanu winylu) do poli(alkoholu winylowego)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) octanu winylu i poli(alkoholu winylowego).
Cząsteczka arsenowodoru AsH3 ma kształt piramidy o podstawie trójkąta równobocznego,
w którego narożach znajdują się środki atomów wodoru.
Napisz wzór elektronowy cząsteczki arsenowodoru, zaznaczając kreskami wiązania
chemiczne i wolne pary elektronowe. Określ typ hybrydyzacji atomu arsenu
w cząsteczce tego związku chemicznego.
Żelazo tworzy jony proste Fe2+ i Fe3+. Jony te ulegają w roztworach wodnych hydratacji,
przyłączając 4 lub 6 cząsteczek wody. Najbardziej pospolitymi kompleksami kationowymi
żelaza są heksaakwakompleksy występujące między innymi w roztworach soli żelaza(II)
i żelaza(III). Jony te wykazują słabe właściwości kwasowe:
Pewien tripeptyd tworzą tylko reszty glicyny (Gly) i alaniny (Ala). W doświadczeniu I
tripeptyd ten poddano częściowej hydrolizie polegającej na rozerwaniu wyłącznie
N-końcowego wiązania peptydowego. Otrzymano mieszaninę dwóch optycznie czynnych
produktów. W doświadczeniu II przeprowadzono hydrolizę badanego tripeptydu, tak że
rozerwaniu uległo wyłącznie C-końcowe wiązanie peptydowe. W jej wyniku otrzymano
mieszaninę produktów, spośród których tylko jeden był optycznie czynny.
Napisz wzór sekwencji badanego tripeptydu, posługując się trzyliterowymi symbolami
aminokwasów. Pamiętaj, że w tej notacji z lewej strony umieszcza się symbol
aminokwasu, który zawiera wolną grupę aminową.
Glin tworzy związki nazywane ałunami glinowymi. Są to podwójne siarczany dwóch metali,
spośród których jeden występuje w ałunie na I stopniu utlenienia, a drugi na III stopniu
utlenienia. Ogólny wzór ałunu jest następujący:
IM2SO4 · IIIM2(SO4)3 · 24H2O.
Skład ałunu
można również przedstawić w postaci wzoru uproszczonego:
IMIIIM(SO4)2 · 12H2O.
Metalami
przyjmującymi w ałunach stopień utlenienia równy I mogą być np. potas lub sód, a metalami
przyjmującymi stopień utlenienia równy III – glin, żelazo lub chrom.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2012, s. 818.
Najbardziej znanym przedstawicielem ałunów jest ałun glinowo-potasowy.
a)
Przedstaw wzór ałunu glinowo-potasowego w postaci wzoru ogólnego i w postaci wzoru uproszczonego.
Sole podwójne istnieją tylko w stanie stałym. Podczas rozpuszczania w wodzie ulegają
dysocjacji jonowej.
b)
Napisz wzory jonów powstałych w procesie dysocjacji ałunu glinowo-potasowego.
