Zadania maturalne z biologii

1611

Matura Maj 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 25. (2 pkt)

Dziedziczenie Pozostałe

Galaktozemia – choroba genetyczna człowieka, jest wywoływana przez zmutowany recesywny allel (a) genu niesprzężonego z płcią i dziedziczy się według praw Mendla. Choroba ta występuje tylko u osób homozygotycznych pod względem tego genu.

Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u dziecka zdrowych, heterozygotycznych rodziców. Zapisz poniżej odpowiednią krzyżówkę i podkreśl genotyp chorego dziecka.

Genotypy rodziców (P): ♀ ♂
Gamety:
Genotypy dzieci (F₁):
Prawdopodobieństwo:

1612

Matura Czerwiec 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 25. (2 pkt)

Dziedziczenie Podaj/wymień

Grupy krwi człowieka (A, B, AB, i 0) uwarunkowane są występowaniem w populacji ludzkiej trzech alleli oznaczonych jako: I^A, I^B, i. Rodzice dziecka mają grupę krwi A.

a)	Określ wszystkie możliwe genotypy tych rodziców, posługując się podanymi symbolami.

Genotypy matki
Genotypy ojca

b)	Przedstaw przypadek, kiedy dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi inną, niż rodzice. Zapisz odpowiednią krzyżówkę.

Krzyżówka

Genotyp dziecka
Fenotyp dziecka

1613

Matura Maj 2012, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 25. (2 pkt)

Fizjologia roślin Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Poniższe informacje wykorzystaj do rozwiązania zadania 25. i 26.
Azot i potas wywierają największy wpływ na wysokość i jakość plonów (zawartość sacharozy w korzeniach) buraków cukrowych. Badano wysokość plonów buraków cukrowych nawożonych dwoma różnymi dawkami azotu w zależności od odpowiednich dawek potasu.
Wyniki przedstawiono w tabeli.

Ilość potasu (w formie K₂O) w kg/ha	Plony buraków cukrowych w t/ha przy dawkach azotu
Ilość potasu (w formie K₂O) w kg/ha	120 kg/ha	180 kg/ha
bez potasu	50	51
80	53	55
160	56	58
240	58	60

Na podstawie: Buraki cukrowe, http://www.kali-gmbh.com.pl

Na podstawie powyższych danych narysuj diagram słupkowy, ilustrujący wpływ stosowanego nawożenia na wysokość plonów buraków cukrowych. Zastosuj jeden układ współrzędnych i poniższą legendę.

1614

Matura Czerwiec 2012, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 25. (2 pkt)

Ptaki Kręgowce - pozostałe Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Poniżej przedstawiono wybrane cechy budowy i fizjologii ptaków.

W szkielecie większości występują kości pneumatyczne – wypełnione powietrzem.
Pas barkowy składa się z trzech par kości: kruczej, łopatki i obojczyka.
Płuca są rureczkowate (kapilarne) o dużej powierzchni wymiany gazowej.
Mózgowie odznacza się dobrze rozwiniętym kresomózgowiem i móżdżkiem.
Jaja charakteryzują się dużą ilością żółtka i mocną skorupką.
Serce jest czterodziałowe zbudowane z dwóch przedsionków i dwóch komór.
Podczas rozwoju zarodka wykształcane są błony płodowe: owodnia, omocznia, kosmówka.
W układzie wydalniczym brak pęcherza moczowego.
Mają wysokie tempo przemian metabolicznych.

Spośród wymienionych cech wybierz i zapisz oznaczenia literowe:

a)	trzech, które są wspólne dla ptaków i gadów

b)	trzech, które są przystosowaniem ptaków do lotu.

1615

Matura Maj 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 26. (1 pkt)

Dziedziczenie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Matka ma grupę krwi AB.

Wybierz grupę krwi, której na pewno nie może mieć jej dziecko, niezależnie od tego, jaką grupę krwi będzie miał jego ojciec. Podkreśl wybraną odpowiedź.

grupa krwi 0,
grupa krwi A,
grupa krwi B,
grupa krwi AB

1616

Matura Czerwiec 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 26. (3 pkt)

Choroby człowieka Dziedziczenie Podaj/wymień Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Dwaj bracia (I i II) są daltonistami. Każdy z nich ma czworo dzieci: dwie córki i dwóch synów. Potomstwo brata I jest zdrowe, natomiast jeden syn i jedna córka brata II cierpią na daltonizm.

a)	Zapisz najbardziej prawdopodobne genotypy obu braci i matek ich dzieci, posługując się symbolami: D – brak daltonizmu, d – daltonizm.

Genotyp brata I Genotyp matki jego dzieci
Genotyp brata II Genotyp matki jego dzieci

b)	Zaznacz, jakie jest prawdopodobieństwo, że córki brata I będą nosicielkami daltonizmu.

25%,
50%,
75%,
100%

1617

Matura Maj 2012, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 26. (1 pkt)

Fizjologia roślin Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Ilość potasu (w formie K₂O) w kg/ha	Plony buraków cukrowych w t/ha przy dawkach azotu
Ilość potasu (w formie K₂O) w kg/ha	120 kg/ha	180 kg/ha
bez potasu	50	51
80	53	55
160	56	58
240	58	60

Na podstawie: Buraki cukrowe, http://www.kali-gmbh.com.pl

Azot jest pierwiastkiem niezbędnym m.in. do wytwarzania chlorofilu u roślin.

Wykaż zależność między niedoborem azotu a niską zawartością sacharozy w korzeniach buraków cukrowych.

1618

Matura Czerwiec 2012, Poziom rozszerzony (Formuła 2007) - Zadanie 26. (2 pkt)

Dziedziczenie Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Obserwowana wśród osobników jednego gatunku zmienność fenotypowa może mieć podłoże m.in. genetyczne i wynikać z procesów rekombinacyjnych (zmienność rekombinacyjna) lub pojawiających się w genomie mutacji (zmienność mutacyjna). Mutacje mogą zachodzić w komórkach somatycznych lub w komórkach macierzystych gamet.

a)	Podaj dwa przykłady mechanizmów, dzięki którym zachodzi zmienność rekombinacyjna.

b)	Podaj, która z wymienionych w tekście mutacji nie jest dziedziczona przez potomstwo zwierząt. Odpowiedź uzasadnij.

1619

Matura Maj 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 27. (3 pkt)

Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

DDD to środek chemiczny stosowany do zwalczania larw niektórych gatunków komarów. Na poniższym schemacie przedstawiono zmiany stężenia DDD w organizmach tworzących fragment sieci pokarmowej jeziora, w którym środek ten był zastosowany.

a)	Określ zależność między stężeniem DDD w organizmach a ich miejscem we fragmencie sieci pokarmowej przedstawionej na schemacie.

b)	Wyjaśnij, dlaczego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej stężenie DDD w organizmie ryby drapieżnej jest porównywalne ze stężeniem DDD w organizmie ptaka rybożernego.

c)	Spośród podanych określeń wybierz i podkreśl dwa, które mogą poprawnie charakteryzować zależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem rybożernym w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej.

antagonistyczna,
nieantagonistyczna,
drapieżnictwo,
konkurencja,
pasożytnictwo

1620

Matura Czerwiec 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 27. (1 pkt)

Choroby człowieka Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Fenyloketonuria jest chorobą dziedziczną, której efektom (głębokie upośledzenie umysłowe) można zapobiegać przez wczesne, tuż po urodzeniu, zidentyfikowanie choroby i zastosowanie diety niskofenyloalaninowej. Dorośli z tą dolegliwością nie muszą stosować diety, bo ich układ nerwowy nie wykazuje już tak dużej wrażliwości na obecność nierozłożonej fenyloalaniny, jak organizm niemowlęcia i dziecka. Jednak związek ten będzie gromadzić się w ich organizmie. Wysoki poziom fenyloalaniny we krwi ciężarnej kobiety chorej na fenyloketonurię może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego płodu.

Wyjaśnij, w jaki sposób ciężarna kobieta chora na fenyloketonurię, może uchronić płód przed uszkodzeniem układu nerwowego.