Mukowiscydoza jest jedną z najczęściej występujących chorób genetycznych u ludzi. Jej
przyczyną jest mutacja genu CFTR zlokalizowanego na 7 chromosomie, która powoduje,
że organizm chorej osoby wydziela nadmiernie gęsty śluz. Co dwudziesta piąta osoba jest
nosicielem nieprawidłowego allelu genu CFTR, jednakże większość ludzi nie ma o tym
pojęcia, ponieważ nosicielstwo nie daje żadnych objawów.
a)
Wybierz prawidłowe dokończenie zdania.
Z powyższego tekstu wynika, że mukowiscydoza jest chorobą
autosomalną recesywną.
autosomalną dominującą.
sprzężoną z płcią dominującą.
sprzężoną z płcią recesywną.
b)
Wyjaśnij, dlaczego wszystkie noworodki powinny być objęte testami na mukowiscydozę.
DNA (kwas deoksyrybonukleinowy) pełniący funkcję nośnika informacji genetycznej jest
polimerem zbudowanym z nukleotydów. Na schemacie przedstawiono budowę nukleotydu.
a)
Podaj nazwy elementów budowy nukleotydu DNA oznaczonych na schemacie literami A i B.
A. B.
b)
Wymień nazwy wszystkich zasad azotowych występujących w nukleotydach DNA.
U młodej osoby występują zaburzenia odżywiania, które charakteryzują się okresami silnego,
niekontrolowanego i impulsywnego objadania się. Jednocześnie osoba ta stosuje drastyczne
metody zapobiegające przybraniu na wadze, np. prowokowanie wymiotów, nadużywanie
środków przeczyszczających, przyjmowanie specyfików wspomagających odchudzanie albo
wykonywanie forsownych ćwiczeń fizycznych lub stosowanie okresowej głodówki.
a)
Podaj nazwę choroby, której objawy opisano w zadaniu.
b)
Do którego lekarza specjalisty powinna zostać skierowana ta osoba w pierwszej kolejności?
Spośród niżej wymienionych zdań wybierz wszystkie, które charakteryzują poszczególne grupy związków organicznych, i zapisz ich numery w wyznaczonych miejscach.
Stanowią główne źródło energii dla komórek organizmu.
Niektóre organizmy, np. owady, upodobniły się do innych organizmów lub do obiektów
nieożywionych. Na przykład motyl zwany wicekrólem ( Limenitis archippus ) przypomina
ubarwieniem trującego dla ptaków motyla monarcha ( Danaus plexippus ). Mogło to być
spowodowane trwającą przez wiele pokoleń selekcją, w wyniku której osobniki o mniej doskonałym
„maskowaniu” były zjadane przez drapieżniki, a przeżywały tylko te, których podobieństwo
do trującego „modela” było wystarczająco duże, aby drapieżnika wprowadzić w błąd.
Na schematach przedstawiono rodzaje doboru naturalnego.
Zaznacz schemat przedstawiający ten rodzaj doboru naturalnego, który doprowadził do opisanej w tekście zmiany fenotypów.
Oceń podane stwierdzenia dotyczące sukcesji wtórnej i wpisz w tabeli literę P, jeżeli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeżeli stwierdzenie jest fałszywe.
P/F
1.
W wyniku sukcesji wtórnej odtwarza się naturalne zbiorowisko charakterystyczne dla lokalnych warunków środowiskowych.
2.
Wskutek sukcesji wtórnej zawsze następuje odtwarzanie się ekosystemu identycznego z tym przed zniszczeniem.
3.
Aby powstrzymać sukcesję wtórną w zbiorowiskach półnaturalnych, stosuje się ochronę czynną.
Spośród pierwiastków niezbędnych do życia roślin najbardziej deficytowym dla roślin
okrytonasiennych jest azot. Jego głównym rezerwuarem jest atmosfera, gdzie występuje on
w formie cząsteczkowej, ale w tej postaci potrafią go wykorzystać tylko nieliczne rośliny.
Przez większość roślin azot jest pobierany z gleby.
Wyjaśnij, na czym polega każdy ze wskazanych w tekście sposobów pozyskiwania azotu przez rośliny okrytonasienne.
U większości gatunków lądowych roślin naczyniowych występuje współżycie systemu
korzeniowego z grzybnią niektórych gatunków grzybów zwane mikoryzą.
Na schemacie przedstawiono wpływ mikoryzy na wzrost siewek trawy Festuca ovina,
w zależności od nawożenia azotowo-fosforowego (N + P).
Na podstawie wykresu podaj, w jakich warunkach uprawy Festuca ovina jest najbardziej widoczny wpływ mikoryzy na przyrost roślin.
Zdarza się, że w biocenozie pojawia się populacja nowego gatunku (II) o podobnych
wymaganiach życiowych, jak istniejąca już w tej biocenozie populacja gatunku I. Populacja
gatunku II jest bardziej prężna ekologicznie. Może to doprowadzić do wymarcia populacji
gatunku I, podczas gdy populacja II nadal rozwija się.
Na rysunku przedstawiono fragmenty krzywych ilustrujących zmiany liczebności populacji I i II w tej biocenozie.
a)
Dokończ powyższy szkic wykresu, tak aby przedstawiał zmiany liczebności populacji gatunku I i II zgodnie z opisem w tekście. Przyjmij, że do momentu oznaczonego na rysunku literą A populacja gatunku I wymiera, a populacja gatunku II osiąga względnie stałą liczebność.
b)
Oznacz krzywe na rysunku i podaj nazwę zależności, która zaistniała między populacjami tych gatunków.
Zapłodnione jaja złożone przez samicę aligatora podzielono na trzy grupy i każdą z tych grup
umieszczono do inkubacji w innej temperaturze. Sprawdzano płeć wykluwających się
młodych osobników.
Wyniki doświadczenia:
Grupa I – w temperaturze 30°C wykluły się wyłącznie samice.
Grupa II – w temperaturze 32°C wykluło się 86% samic i 14% samców.
Grupa III – w temperaturze 34°C wykluły się wyłącznie samce.
Sformułuj wniosek wynikający z tego doświadczenia.
Biologiczny koszt rozmnażania płciowego jest duży, jeżeli porównać go z kosztem
rozmnażania bezpłciowego. Jeżeli jednak istnienie płci zostało zachowane przez dobór
naturalny, oznacza to, że musi być ono pod pewnymi względami bardziej korzystne niż
rozmnażanie bezpłciowe.
Uzasadnij stwierdzenie, że rozmnażanie płciowe jest korzystniejsze niż rozmnażanie bezpłciowe.
Na schemacie przedstawiono mechanizm geotropizmu. Zarówno kierunkowy wzrost pędu, jak
i kierunkowy wzrost korzenia zależą od nagromadzenia się auksyn w dolnej części organów
ułożonych poziomo.
Na podstawie schematu wyjaśnij, z czego wynikają odmienne reakcje geotropowe pędu i korzenia.
Sinice, podobnie jak rośliny, mają zdolność fotosyntezy. Ich podstawowym barwnikiem
fotosyntetycznym jest chlorofil a, wspomagany przez karoten i fikobiliny. Donorem wodoru
w procesie fotosyntezy u sinic jest woda.
Zaznacz poniżej właściwe określenie fotosyntezy przeprowadzanej przez sinice. Odpowiedź uzasadnij.
A. Fotosynteza oksygeniczna (z wytworzeniem tlenu).
B. Fotosynteza anoksygeniczna (bez wytworzenia tlenu).
