Oto lista zadań maturalnych z danego działu biologii. Aby skorzystać z dodatkowych opcji, uniknąć duplikatów zadań lub wybrać zadania z pozostałych działów kliknij poniżej.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym obserwowano częstotliwość pulsowania
wodniczek tętniących u słodkowodnych pantofelków w zależności od stężenia roztworu
w środowisku, w którym je umieszczono.
Na wykresie przedstawiono wyniki opisanego eksperymentu.
a)
Wyjaśnij, dlaczego częstotliwość pulsowania wodniczek tętniących u słodkowodnych pantofelków zmniejsza się wraz ze wzrostem stężenia roztworu zewnątrzkomórkowego.
b)
Określ, jaki wpływ na stan uwodnienia organizmu pantofelka będzie miało umieszczenie go w roztworze o wartości stężenia wyższym niż 7 [jednostek umownych].
Cytoplazma komórek eukariotycznych ma zdolność przemieszczania się wewnątrz komórek.
Ruchy cytoplazmy są szczególnie dobrze widoczne w komórkach roślinnych – podczas
obserwacji mikroskopowej tych komórek widoczne są przemieszczające się chloroplasty.
Wyróżniamy następujące typy ruchów cytoplazmy: cyrkulacyjny, pulsacyjny i rotacyjny.
Podaj przykład funkcji, jaką pełnią w komórkach roślinnych ruchy cytoplazmy.
W komórkach mięśnia sercowego mitochondria są liczne, nie zmieniają położenia, są gęsto
upakowane w pobliżu aparatu kurczliwego, a ich grzebienie mitochondrialne są znacznie
liczniejsze niż w mitochondriach żywych komórek naskórka. W żywych komórkach naskórka
mitochondria są rozproszone w cytoplazmie i zmieniają swoje położenie.
Na rysunku przedstawiono rozmieszczenie mitochondriów w komórce mięśnia sercowego.
a)
Wykaż związek gęstego upakowania mitochondriów w pobliżu aparatu kurczliwego w komórce mięśnia sercowego z pracą serca.
b)
Wyjaśnij, dlaczego w mitochondriach komórek mięśnia sercowego grzebienie mitochondrialne są liczniejsze niż w mitochondriach żywych komórek naskórka.
Erytropoeza, czyli proces powstawania krwinek czerwonych (erytrocytów), zachodzi
w czerwonym szpiku kostnym. W początkowych jej etapach w erytroblaście intensywnie
syntetyzowane są kwasy rybonukleinowe niezbędne do produkcji hemoglobiny. Erytroblasty
stopniowo wypełniają się hemoglobiną, tracąc niektóre organella komórkowe. Ostatni etap
dojrzewania erytrocytów ssaka polega na usunięciu jądra komórkowego.
Podaj dwa argumenty na rzecz tezy, że zmiany zachodzące podczas dojrzewania erytrocytów służą ich specjalizacji do transportu tlenu.
Wirusy roślinne przenoszone są z rośliny na roślinę przeważnie przez owady odżywiające się
sokiem roślinnym. Aby przenieść się z zainfekowanej komórki roślinnej do komórki
sąsiedniej, nie muszą dokonywać lizy komórki lub odpączkowywać, tak jak wirusy
zwierzęce.
a)
Podaj nazwę struktur występujących w komórce roślinnej, przez które mogą przenosić się wirusy roślinne z komórek zainfekowanych do komórek sąsiednich.
b)
Podaj przykład funkcji, jaką te struktury pełnią w komórce roślinnej.
Jądro komórkowe zawiera jąderko, którego funkcją jest synteza rRNA i formowanie
podjednostek tworzących rybosomy. Dojrzałe plemniki mają haploidalne jądro komórkowe,
bez jąderka, z silnie skondensowaną chromatyną.
Uwzględniając funkcję plemników, wyjaśnij, dlaczego w ich jądrach komórkowych nie występują jąderka.
Udział siateczki śródplazmatycznej gładkiej i szorstkiej w budowie komórki eukariotycznej
zależy od rodzaju procesów metabolicznych zachodzących w komórce.
Zaznacz w tabeli literą G procesy zachodzące z udziałem siateczki śródplazmatycznej gładkiej i literą S procesy zachodzące z udziałem siateczki śródplazmatycznej szorstkiej.
Lp.
Procesy zachodzące w komórce
G/S
1.
Synteza testosteronu w komórkach jąder
2.
Gromadzenie jonów wapnia w komórkach mięśnia sercowego
Fagocytoza jest rodzajem endocytozy polegającej na pochłanianiu z otoczenia komórki
dużych cząstek pokarmowych. Na schemacie przedstawiono kolejne fazy fagocytozy.
Określ, czy fagocytozę można zaobserwować w komórkach roślinnych? Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem.
Wakuola komórek roślinnych to struktura otoczona błoną cytoplazmatyczną – tonoplastem,
wypełniona sokiem komórkowym. W skład soku komórkowego wchodzą: woda, jony oraz
rozpuszczalne i nierozpuszczalne związki mineralne i organiczne. Stwierdzono też obecność
w nim różnych enzymów hydrolitycznych, np. peptydaz, glikozydaz.
Przy użyciu mikroskopu świetlnego przeprowadzono obserwacje przyżyciowe dwóch
preparatów mikroskopowych w celu zaobserwowania zjawiska plazmolizy. Na szkiełku
podstawowym umieszczono fragment skórki liścia spichrzowego cebuli, dodano kilka kropli
wody i całość nakryto szkiełkiem nakrywkowym. Preparat umieszczono pod mikroskopem
i wynik obserwacji jednej z komórek przedstawiono na rysunku 1. Następnie wykonano podobny
preparat, ale zamiast wody użyto 10% roztworu chlorku sodu. Zaobserwowane zmiany
przedstawiono na rysunku 2.
Wybierz literę (A–E), którą oznaczono zdanie opisujące prawidłowy:
a)
problem badawczy do przeprowadzonych obserwacji
b)
opis wyników przeprowadzonych obserwacji.
Plazmoliza w komórkach skórki liścia cebuli następuje zawsze na skutek odwodnienia jej protoplastu.
Czy pod wpływem 10% roztworu chlorku sodu nastąpi plazmoliza w komórkach skórki liścia spichrzowego cebuli?
W jaki sposób różne stężenia roztworu chlorku sodu wpływają na protoplasty komórek skórki liścia spichrzowego cebuli?
Plazmoliza jest to zjawisko odstawania protoplastu od ściany komórkowej w komórce roślinnej pod wpływem roztworu hipertonicznego.
Protoplasty komórek skórki liścia spichrzowego cebuli skurczyły się po ich umieszczeniu w 10% roztworze chlorku sodu, a więc nastąpiła w nich plazmoliza.
Charakterystycznym elementem budowy komórki roślinnej jest ściana komórkowa, która
nadaje komórce odpowiedni kształt, wzmacnia ją i chroni przed mikroorganizmami.
Spośród zamieszczonych poniżej zdań zaznacz zdanie nieprawdziwe.
Cytokineza może mieć różny przebieg w zależności od tego, czy dzieląca się komórka posiada ścianę komórkową, czy też nie.
W syntezie niektórych składników pierwotnej ściany komórkowej bierze udział aparat Golgiego oraz siateczka śródplazmatyczna.
Składnikiem pierwotnych ścian komórkowych roślin są polisacharydy, natomiast brak jest w nich białek strukturalnych i enzymatycznych oraz wody.
Po zakończeniu wzrostu protoplast tworzy wtórną ścianę komórkową albo przez wzmocnienie ściany pierwotnej, albo przez nakładanie na nią nowych warstw.
