Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 35. (1 pkt)

Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Oceń podane stwierdzenia dotyczące sukcesji wtórnej i wpisz w tabeli literę P, jeżeli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeżeli stwierdzenie jest fałszywe.

P/F
1. W wyniku sukcesji wtórnej odtwarza się naturalne zbiorowisko charakterystyczne dla lokalnych warunków środowiskowych.
2. Wskutek sukcesji wtórnej zawsze następuje odtwarzanie się ekosystemu identycznego z tym przed zniszczeniem.
3. Aby powstrzymać sukcesję wtórną w zbiorowiskach półnaturalnych, stosuje się ochronę czynną.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 31. (1 pkt)

Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Poniżej podano przyczyny śmiertelności w przykładowych populacjach.

Zaznacz dwie przyczyny, które powodują śmiertelność niezależną od zagęszczenia populacji.

  1. Śmiertelność w populacji ptaków wywołana ograniczeniem zasobów pokarmowych.
  2. Śmiertelność wśród jeleni spowodowana działalnością czynników chorobotwórczych lub pasożytów.
  3. Wyginięcie niektórych roślin na skutek silnych przymrozków na wiosnę.
  4. Śmiertelność w populacji owadów spowodowana opryskiem środkiem owadobójczym.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 28. (2 pkt)

Dziedziczenie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień

W potomstwie rodziców pewnego gatunku zwierząt otrzymano zróżnicowanie fenotypów, ze względu na dwie cechy budowy morfologicznej, w stosunku 9 : 3 : 3 : 1.

a)Uzupełnij poniższe zdanie.

Rodzice opisanego potomstwa byli

  1. homozygotami dominującymi.
  2. homozygotami recesywnymi.
  3. heterozygotami jednolitymi fenotypowo.
  4. heterozygotami różnymi fenotypowo.
b)Podaj przykład zapisu genotypów rodziców.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 26. (2 pkt)

Tkanki zwierzęce Dziedziczenie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Allele odpowiedzialne za pojawienie się wielu chorób genetycznych powstają najczęściej wskutek mutacji genowych. Większość tych alleli znajduje się w chromosomach jądrowych i dziedziczą się one zgodnie z prawami Mendla. Niektóre choroby genetyczne są spowodowane przez mutacje w genach mitochondrialnych. Mutacje w DNA mitochondriów komórkowych mogą upośledzać wydolność energetyczną mitochondriów, a w efekcie funkcjonowanie komórek i tkanek.

a)Zaznacz poniżej poprawną odpowiedź dotyczącą dziedziczenia chorób spowodowanych mutacjami w genach mitochondrialnych.

A. Są dziedziczone po obydwojgu rodzicach.
B. Są dziedziczone po matce.
C. Są dziedziczone po ojcu.

b)Spośród wymienionych niżej przykładów tkanek podkreśl dwie, w których skutki mutacji w DNA mitochondrialnym ujawnią się najsilniej.

nabłonkowa
kostna
chrzęstna
mięśniowa
nerwowa
tłuszczowa

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 20. (1 pkt)

Układ hormonalny Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Spośród zamieszczonych poniżej stwierdzeń dotyczących hormonów zaznacz jedno, które jest nieprawdziwe.

  1. Hormony zapewniają homeostazę organizmu dzięki wielu procesom regulowanym na zasadzie sprzężenia zwrotnego.
  2. Działanie fizjologiczne hormonów występuje przy stosunkowo małych ich stężeniach w osoczu krwi.
  3. Pojedynczy hormon działa tylko na jedną tkankę, a jedna funkcja jest kontrolowana tylko przez jeden hormon.
  4. W warunkach prawidłowych istnieje równowaga hormonalna, tzn. wytwarzanie danego hormonu jest ściśle zrównoważone jego metabolizmem.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 13. (2 pkt)

Rośliny - pozostałe Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Na schematach przedstawiono przemianę pokoleń i zmiany faz jądrowych u roślin lądowych.

Przemiana pokoleń roślin - schemat
a)Zaznacz schemat, który przedstawia przemianę pokoleń z dominacją sporofitu.
b)Z podanych niżej nazw roślin wybierz i podkreśl tę, której przemiana pokoleń jest przedstawiona na schemacie A.

mech płonnik
narecznica samcza
sosna zwyczajna
dąb bezszypułkowy

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 8. (2 pkt)

Metabolizm - pozostałe Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Na schemacie przedstawiono dwa główne kierunki metabolizmu: anabolizm i katabolizm.
Poniżej numerami oznaczono związki chemiczne lub grupy związków chemicznych, które biorą udział w tych procesach.

Metabolizm - schemat

Wpisz numery właściwych związków lub grup związków chemicznych biorących udział w procesach oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D.

A.
B.
C.
D.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 7. (3 pkt)

Metabolizm - pozostałe Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Adenozynotrifosforan (ATP) jest nukleotydem zawierającym w swojej cząsteczce wiązania wysokoenergetyczne. Na schemacie przedstawiono budowę cząsteczki (ATP).

ATP - schemat
a)Zaznacz strzałkami na schemacie miejsca występowania wiązań wysokoenergetycznych w cząsteczce ATP.
b)Wyjaśnij, co oznacza termin „wiązanie wysokoenergetyczne”.
c)Określ, które stwierdzenie dotyczące roli ATP w komórce jest prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w ostatniej kolumnie tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe.
P/F
1. ATP jest nośnikiem energii i bezpośrednim donorem energii w układach biologicznych.
2. ATP może być magazynowany w komórkach i wykorzystywany zależnie od potrzeb komórki.
3. ATP, ulegając hydrolizie do ADP i Pi lub do AMP i Pi, magazynuje energię.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 6. (1 pkt)

Fizjologia roślin Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Poniżej opisano procesy zachodzące w komórkach szparkowych. W wyniku aktywnego transportu w komórkach szparkowych gromadzi się dużo jonów potasowych (K+). Wskutek rozkładu skrobi i przekształcania się glukozy w komórkach tych gromadzą się również ujemnie naładowane jony jabłczanowe. Wzrost stężenia obu wymienionych jonów powoduje obniżenie potencjału osmotycznego wody w komórkach szparkowych w porównaniu z komórkami sąsiednimi.

Wykreśl z poniższego zdania niewłaściwe określenia spośród wyróżnionych kursywą, tak aby zdanie to stanowiło poprawne dokończenie powyższego tekstu.

W wyniku opisanych procesów woda wnika do/wycieka z komórek szparkowych, co wpływa na zmniejszenie/zwiększenie turgoru komórki, a w konsekwencji otwieranie/zamykanie się szparek.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 3. (2 pkt)

Budowa i funkcje komórki Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Poniższe zdania dotyczą błon biologicznych. Zaznacz dwa, które są nieprawdziwe.

  1. Wszystkie komórki są otoczone błoną komórkową.
  2. Wewnątrz komórek eukariotycznych znajdują się struktury otoczone jedną lub dwiema błonami.
  3. Mimo różnic funkcjonalnych wszystkie błony w komórce zbudowane są z dwuwarstwy lipidowej, w której znajdują się białka.
  4. Stosunek zawartości białek i lipidów jest taki sam dla każdego rodzaju błony komórkowej.
  5. Glikokaliks występuje na powierzchni błon komórkowych w komórkach prokariotycznych i eukariotycznych.

Matura Czerwiec 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 2. (1 pkt)

Tkanki roślinne Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Ściany komórkowe w komórkach roślinnych są zbudowane głównie z mikrofibryl celulozowych. Włókna celulozowe są odporne na rozciąganie, a ich sposób ułożenia w ścianie komórkowej wpływa na kierunek, w którym rosnąca komórka będzie się powiększała.

Na rysunkach A i B przedstawiono typy wzrostu komórek o różnym sposobie ułożenia mikrofibryl celulozowych.

Ułożenie włókien celulozowych

Zakreśl literę, którą oznaczono typ wzrostu charakterystyczny dla komórek sitowych.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 32. (1 pkt)

Rośliny - pozostałe Ewolucjonizm i historia życia na ziemi Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Opanowanie środowiska lądowego przez rośliny odbywało się w procesie ewolucji stopniowo i było wynikiem ich przystosowań w budowie morfologicznej i anatomicznej.

Do każdego czynnika środowiska lądowego dobierz jedno odpowiednie przystosowanie w budowie roślin.

Czynniki środowiska lądowego

  1. Mniejsza dostępność wody.
  2. Mniejsza gęstość powietrza niż wody.

Przystosowania w budowie roślin

  1. Tkanki wzmacniające – kolenchyma oraz sklerenchyma.
  2. Skórka z aparatami szparkowymi.
  3. Łyko przewodzące produkty asymilacji.
  4. Duża powierzchnia asymilacyjna liści.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 30. (2 pkt)

Ewolucjonizm i historia życia na ziemi Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień

Poniższe opisy dotyczą różnych rodzajów zmienności.

  1. Prowadzi do powstania nowych alleli genów, które nie występowały w układzie rodzicielskim, a także może prowadzić do powstania zmian w strukturze lub ilości chromosomów.
  2. Warunki zewnętrzne (temperatura, światło, czy rodzaj pokarmu) mogą modyfikować efekty genów, przez co mogą wpływać decydująco na właściwości fenotypowe organizmu.
  3. W wyniku segregacji chromosomów w mejozie lub losowego łączenia się gamet powstają nowe kombinacje genów, co warunkuje różnorodność fenotypową potomstwa.
a)Obok poniższych nazw rodzajów zmienności wpisz litery (A, B, C), którymi oznaczono ich opisy.
  1. fluktuacyjna
  2. rekombinacyjna
  3. mutacyjna
b)Podaj, która z wymienionych zmienności nie ma znaczenia ewolucyjnego.

Znaczenia ewolucyjnego nie ma zmienność

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 25. (1 pkt)

Ekspresja informacji genetycznej Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Zaznacz zdania, które poprawnie opisują proces replikacji cząsteczki DNA.

  1. Podczas replikacji DNA dwuniciowa helisa rozplata się i każda pojedyncza nić służy jako matryca do syntezy komplementarnej nici potomnej.
  2. Syntezę nowych nici DNA przeprowadza enzym polimeraza DNA, którego cząsteczki są wbudowywane w powstającą nić DNA.
  3. Kierunek syntezy obydwu potomnych nici DNA (nici prowadzącej i nici opóźnionej) jest zgodny z kierunkiem przesuwania się widełek replikacyjnych i synteza odbywa się w sposób ciągły.
  4. Replikacja DNA ma charakter semikonserwatywny, ponieważ w skład każdej potomnej cząsteczki DNA wchodzi jedna oryginalna nić macierzysta i jedna nowo zsyntetyzowana.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 24. (1 pkt)

Grzyby Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Zaznacz zdanie, które zawiera poprawną informację dotyczącą grzybów.

  1. Ciało grzybów, zwane grzybnią, składa się z rozgałęzionych strzępek otoczonych sztywną, zbudowaną głównie z ligniny ścianą komórkową.
  2. W cyklu rozwojowym workowców i podstawczaków występuje faza jąder sprzężonych (dikariofaza), krótsza u workowców, dłuższa u podstawczaków.
  3. Wszystkie grzyby to organizmy heterotroficzne (saprobionty, pasożyty, symbionty), które jako materiał zapasowy gromadzą głównie glikogen i skrobię.
  4. Grzyby rozmnażają się wegetatywnie przez zarodniki, pływki, fragmentację grzybni i bulwki przybyszowe.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 21. (1 pkt)

Układ immunologiczny Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących odporności organizmu człowieka. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe.

P/F
1. Mechanizmy obronne uruchamiane są w zetknięciu organizmu z antygenami.
2. Odporność komórkowa organizmu polega na reakcji antygenu z limfocytami T.
3. Odporność swoista organizmu ma charakter wrodzony.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 19. (2 pkt)

Układ immunologiczny Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

W funkcjonowaniu układu krwionośnego ważną rolę odgrywają wątroba i śledziona.

Zaznacz poniżej funkcje śledziony.

  1. Magazynowanie krwi i uwalnianie jej w momentach większego zapotrzebowania.
  2. Wytwarzanie hormonu przyspieszającego produkcję czerwonych krwinek.
  3. Synteza cholesterolu.
  4. Namnażanie limfocytów.
  5. Wytwarzanie fibrynogenu osocza krwi.

Matura Maj 2011, Poziom rozszerzony (Formuła 2007)Zadanie 6. (1 pkt)

Metabolizm - pozostałe Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących metabolizmu. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe.

P/F
1. W procesach anabolicznych produkty reakcji są związkami bardziej złożonymi niż substraty.
2. Energia uwalniana w procesach anabolicznych jest wykorzystywana do syntezy związków budulcowych.
3. Katabolizm to reakcje syntezy związków złożonych z substancji prostych, wymagające dostarczenia energii.

Strony