Matura Maj 2015, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 17. (2 pkt)
Określ łączną liczbę moli jonów powstających w wyniku całkowitej dysocjacji jonowej 0,1 mola każdego elektrolitu, którego wzór wymieniono poniżej.
| NaNO3 | K2CO3 | CaCl2 | AlBr3 |
|---|---|---|---|
Określ łączną liczbę moli jonów powstających w wyniku całkowitej dysocjacji jonowej 0,1 mola każdego elektrolitu, którego wzór wymieniono poniżej.
| NaNO3 | K2CO3 | CaCl2 | AlBr3 |
|---|---|---|---|
Określ, jakimi elektrolitami (mocnymi czy słabymi) są związki, których nazwy wymieniono w tabeli. Wpisz znak x w odpowiednie rubryki.
| Elektrolit | mocny | słaby |
|---|---|---|
| siarczan(VI) sodu | ||
| kwas etanowy (octowy) | ||
| etanian (octan) sodu | ||
| kwas siarkowodorowy |
W układzie okresowym pierwiastków wyróżnia się 4 bloki konfiguracyjne:
Zaznacz znakiem x na poniższym schemacie fragmentu układu okresowego wszystkie pierwiastki, które należą do bloku p, a ich atomy w powłoce walencyjnej (w stanie podstawowym) mają dokładnie trzy elektrony.
2.1. (0-1)
Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz liczbę wolnych par elektronowych oraz liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach wymienionych związków.
| Wzór sumaryczny | Liczba | ||
| wolnych par elektronowych | wiązań σ | wiązań π | |
| NH3 | |||
| C2H2 | |||
2.2. (0-1)
Określ kształt cząsteczki acetylenu.
W powłoce walencyjnej atomów (w stanie podstawowym) dwóch pierwiastków, oznaczonych umownie literami X i Z, tylko jeden elektron jest niesparowany. W obu atomach stan kwantowo-mechaniczny niesparowanego elektronu opisany jest główną liczbą kwantową n = 3 i poboczną liczbą kwantową l = 1. Liczba atomowa pierwiastka X jest mniejsza od liczby atomowej pierwiastka Z.
1.1. (0-1)
Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy każdy z pierwiastków.
| Pierwiastek | Symbol pierwiastka | Numer okresu | Numer grupy | Symbol bloku |
|---|---|---|---|---|
| X | ||||
| Z |
1.2. (0-1)
Napisz wzory jonów tworzących tlenek pierwiastka X.
Wzory jonów tworzących tlenek:
1.3. (0-1)
Podaj maksymalny i minimalny stopień utlenienia, jaki może przyjmować pierwiastek Z w związkach chemicznych, oraz określ charakter chemiczny tlenku, w którym pierwiastek Z występuje na najwyższym stopniu utlenienia.
Maksymalny stopień utlenienia:
Minimalny stopień utlenienia:
Charakter chemiczny tlenku pierwiastka Z:
Uzupełnij poniższą tabelę − wpisz wszystkie wartości wymienionych w niej liczb kwantowych, które opisują stan elektronów podpowłoki 3d.
| Liczba kwantowa | Wartość lub wartości |
|---|---|
| główna, n | |
| poboczna (orbitalna), l | |
| magnetyczna, m |
Uzupełnij poniższy schemat poziomów energetycznych, tak aby ilustrował on rozmieszczenie elektronów w atomie miedzi (w stanie podstawowym) w podpowłokach 3d i 4s.
Zaznacz wszystkie pierwiastki należące do IV okresu, które spełniają następujący warunek: w powłoce walencyjnej atomu pierwiastka w stanie podstawowym tylko jeden elektron jest niesparowany. Wstaw znaki x w poniższym fragmencie układu okresowego.
Wzory monosacharydów można przedstawiać, posługując się projekcją Fischera (wzory liniowe) lub projekcją Hawortha (wzory taflowe). Poniżej przedstawiono wzór D-glukozy w projekcji Fischera oraz wzór α-D-glukopiranozy w projekcji Hawortha.
Przeanalizuj wzór D-mannozy w projekcji Fischera i uzupełnij schemat, tak aby przedstawiał on wzór α-D-mannopiranozy w projekcji Hawortha.
Furfural jest pochodną furanu. W cząsteczce furfuralu występuje grupa funkcyjna, która łatwo redukuje się w obecności wodoru, co prowadzi do powstania alkoholu furfurylowego. Na gorąco, pod wpływem wodorotlenku miedzi(II), grupa ta się utlenia, w wyniku czego powstaje kwas pirośluzowy.
32.1. (0–1)
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony alkoholu furfurylowego, otrzymanego na drodze redukcji furfuralu.
32.2. (0–1)
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać równanie opisanej reakcji otrzymywania kwasu pirośluzowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.
Wykonano doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie.
Określ odczyn roztworu powstałego w probówce I i odczyn roztworu powstałego w probówce II oraz napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas tego doświadczenia.
| Nr probówki | Odczyn roztworu | Równanie reakcji |
|---|---|---|
| I | ||
| II |
Uzupełnij tabelę – wpisz w pierwszej kolumnie wzór węglowodoru o podanej nazwie, a w drugiej kolumnie – nazwę węglowodoru o podanym wzorze. W zapisie wzoru i nazwie uwzględnij, czy jest to izomer cis, czy – trans.
W pewnym ogniwie zbudowanym z dwóch półogniw metalicznych zachodzi reakcja zilustrowana równaniem:
2Cr + 3Sn2+ → 2Cr3+ + 3Sn
Przedstaw zgodnie z konwencją sztokholmską schemat opisanego ogniwa.
Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany energii układu podczas pewnej reakcji.
8.1. (0-1)
Zaznacz na wykresie energię aktywacji zachodzącego procesu (Ea) oraz zmianę entalpii tej reakcji (ΔH).
8.2. (0-1)
Uzupełnij zdania – wpisz typ procesu opisanego w podpunkcie 8.1. ze względu na efekt energetyczny (zdanie 1.) i podkreśl odpowiednie wyrażenie dotyczące zmiany entalpii tej reakcji (zdanie 2.).
Uzupełnij tabelę – wpisz masy promieniotwórczego izotopu, które pozostały z próbki o masie 0,24 miligrama po czasie równym jednemu, dwóm i trzem okresom półtrwania (τ1/2), oraz procent masy promieniotwórczego izotopu, który uległ rozpadowi (w stosunku do początkowej masy próbki) w czasie równym kolejnym trzem okresom półtrwania.
| Liczba okresów półtrwania (τ1/2) | 0 | 1 | 2 | 3 |
| Masa promieniotwórczego izotopu, mg | 0,24 | |||
| Procent początkowej masy promieniotwórczego izotopu, który uległ rozpadowi, % | 0 |
Poniżej przedstawiono konfigurację elektronową atomów w stanie podstawowym czterech pierwiastków (I–IV).
Wpisz do tabeli symbole bloków konfiguracyjnych (energetycznych), do których należą te pierwiastki.
| Pierwiastek | I | II | III | IV |
| Symbol bloku konfiguracyjnego |
Po wprowadzeniu rtęci do stężonego gorącego roztworu kwasu siarkowego(VI) zachodzi reakcja opisana poniższym schematem:
Hg + H2SO4 (stężony) ogrzewanie HgSO4 + SO2↑ + H2O
21.1. (0-1)
Uzupełnij schemat – wpisz stopnie utlenienia rtęci i siarki.
21.2. (0-1)
W puste pola wpisz liczbę elektronów pobranych (poprzedzoną znakiem „+”) oraz liczbę elektronów oddanych (poprzedzoną znakiem „−”).
21.3. (0-1)
Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w podanym schemacie reakcji.
Hg + H2SO4 (stężony) ogrzewanie HgSO4 + SO2↑ + H2O
21.4. (0-1)
Uzupełnij poniższe zdanie – podkreśl właściwe określenie w każdym nawiasie.
W opisanej reakcji rtęć jest (reduktorem / utleniaczem), ulega więc (redukcji / utlenieniu).
Scharakteryzuj metan i tlenek węgla(IV) w temperaturze pokojowej i pod ciśnieniem atmosferycznym. Wybierz ich właściwości spośród podanych poniżej i wpisz(zgodnie z podanym przykładem) w odpowiednie kolumny tabeli.
| Metan | Tlenek węgla(IV) |
|---|---|
| 1. | 1. |
| 2. | 2. |
| 3. praktycznie nierozpuszczalny w wodzie | 3. słabo rozpuszczalny w wodzie |
| 4. | 4. |
| 5. | 5. |
Uzupełnij tabelę – wpisz wzory wszystkich tlenków o podanych właściwościach. Tlenki wybierz spośród następujących:
CaO K2O NO SiO2 SO2 SO3
| Właściwości | Wzory tlenków |
|---|---|
| Reaguje z wodą. Tworzy sole w reakcji z kwasami, a nie tworzy soli z zasadami. | |
| Reaguje z wodą. Tworzy sole w reakcji z zasadami, a nie tworzy soli z kwasami. | |
| Nie reaguje z wodą. Tworzy sole w reakcji z zasadami, a nie tworzy soli z kwasami. |
W przemyśle wapno gaszone otrzymuje się w dwuetapowym procesie. Najpierw węglan wapnia poddaje się rozkładowi w temperaturze 1000°C. W wyniku tego procesu otrzymuje się tlenek zwany wapnem palonym, który w procesie gaszenia przekształca się w wapno gaszone.
Uzupełnij poniższy schemat otrzymywania wapna gaszonego z węglanu wapnia. W puste (większe) pola wpisz wzory związków chemicznych. W pole umieszczone nad strzałką oznaczoną numerem 1 wpisz warunki konieczne do przeprowadzenia przemiany, a w pole nad strzałką oznaczoną numerem 2 wpisz wzór drugiego substratu przemiany.
BiologHelp+ obejmuje: